Woensdag 11/12/2019

Opinie

Klimaatscepticisme is meer en meer een kaduke ‘science of the gaps’ aan het worden

De Jim Bridger-steenkoolcentrale in Point of the Rocks, Wyoming. Beeld REUTERS

Niel Staes is lid van de ecologische denktank Oikos.

Met Trump amper twee weken verwijderd van het Witte Huis durven de ‘klimaatsceptici weer uit hun schuilplaats kruipen’. Trumps overwinning en zijn rits aan fossiele kabinetsleden geeft hen terug moed, zoals ook de verovering van Jeruzalem kruisvaarders bekrachtigde in hun grote gelijk. Zo herademt ook Derk Jan Eppink in zijn recente opinie. “Weg met de klimaatdogma’s!” roept hij luidkeels: “Tijd voor een tegensprekelijk debat.”

Niel Staes. Beeld rv

De recente jaren waren inderdaad magere jaren voor klimaatsceptici. Daar heeft Eppink een punt. Het akkoord in Parijs en de snelle ratificatie ervan was een internationale middenvinger naar alle klimaatontkenners. In China en India heeft men de ernst van de situatie dan ook begrepen. Apocalyptische luchtvervuiling zorgt er voor ongeziene civiele, industriële en politieke actie. 

Fossiele energie wordt er aan een razend tempo uit de markt geprijsd en de transitie lijkt grondig ingezet. In het Westen daarentegen was het klimaatakkoord niet de ultieme doodsteek voor figuren als Scott Pruitt, Myron Ebell en Bjorn Lomborg. Zij krijgen opnieuw de kans om bij de nieuwe beleidsmakers hun verhaal te brengen. Daarnaast drijft ook een stevige reframing het klimaatdebat steeds verder weg van de harde wetenschap.

Via een voorspelbaar retorisch trucje probeert Eppink mee de discussie te doen kantelen in België. De wetenschappelijke consensus over klimaatverandering wordt omgedoopt tot een ‘klimaatkerk’ en de ‘ketters’ verheven tot de Galileo Galilei’s. Eigenlijk is het bizar dat hij een religieuze metafoor gebruikt in zijn opinie. Geloof in de nietigheid van de mens – een religieus fenomeen – ligt immers aan de basis van klimaatscepticisme. “Hoe kunnen wij – arme schepsels – in godsnaam een impact hebben om de mechanismes van deze aardbol. Klimaatopwarming of gaten in de ozonlaag kunnen toch onmogelijk het gevolg zijn van onze triviale bezigheden. Bewijs dat eerst maar eens.” 

En dus ging men toch aan de slag. Klimaatwetenschap is geen ‘nieuwe wetenschap’ zoals Eppink beweert, want de wortels van klimatologie liggen in de jaren 50. Sindsdien stapelen de bewijzen tegen die menselijke nietigheid alleen maar op. Klimaatsceptici beseffen dat maar al te goed.

Net zoals bij religies is er nood aan een continue herpositionering bij elk nieuwe wetenschappelijke ontdekking. “Klimaatsceptici tasten het idee van klimaatverandering aan, maar vinden dat de wetenschap niet vaststaat.” schrijft Eppink. Net zoals religie slinks de bal in het kamp van de wetenschappers legt, doen klimaatsceptici dat ook. De bewijslast ligt altijd elders en de ‘foutenmarge’ is steeds groot genoeg voor nieuwe twijfelzaaierij.

Bewijs dat de strijd tegen klimaatopwarming effect heeft.

Bewijs dat we het geld niet beter elders investeren.

Bewijs dat de gevolgen echt wel desastreus zijn.

Bewijs dat het geen ‘Chinese hoax’ is.

Bewijs dat het nog niet te laat is.

Klimaatscepticisme is meer en meer een kaduke ‘science of the gaps’ aan het worden.

Deze piste heeft één duidelijke doelstelling: van het klimaatdebat een politieke strijd maken. In de VS is het de facto al realiteit. Het is een arena geworden waar wetenschappers als Michael E. Mann als weerloze schapen kunnen worden geslacht. Waar de regels van feiten en data niet gelden. Waar Trumpiaanse toestanden heer en meester zijn en opinies van politieke denktanken het halen van onderzoeksrapporten.

“Bewijs dat we gealarmeerd moeten zijn, anders doen we niets.” besluit Eppink. Het is de ultieme schizofrenie uit de rechts-populistische koker. En ik had mezelf na Parijs zo beloofd hier geen energie meer in te pompen. Godverdomme!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234