Woensdag 28/07/2021

ColumnMegastad

Kinderen baren is hier een obsessie

Een moeder met twee kinderen op straat in Boedapest. Wie belooft drie kinderen op de wereld te zetten, kan een goedkope lening van 30.000 euro afsluiten. Na de geboorte van het derde kind wordt de lening omgezet in een gift. Beeld Getty Images
Een moeder met twee kinderen op straat in Boedapest. Wie belooft drie kinderen op de wereld te zetten, kan een goedkope lening van 30.000 euro afsluiten. Na de geboorte van het derde kind wordt de lening omgezet in een gift.Beeld Getty Images

Metropolen bieden een groeiend deel van de wereldbevolking onderdak. Hoe houden de mensen het daar leefbaar? Correspondenten doen wekelijks verslag vanuit hun eigen megastad. Deze week: Jenne Jan Holtland in Boedapest, de hoofdstad van Hongarije.

Er zijn uitvindingen waar het te weinig over gaat, en dan doel ik niet op de appelboor of Sportlife (hoed af voor de producent, ik heb nergens betere kauwgom gevonden). Ik heb het over nation branding, waarbij landen in de markt worden gezet als hippe merken. Toen ik onlangs op het vliegveld van Boedapest landde en de slurf inliep, bleek het behang onder handen genomen. Aan de muur hing de nieuwe slogan van de regering. ‘Family friendly Hungary’. Ernaast: vijf bolletjes c.q. gezichtjes. Wie daarin een regenboogfamilie leest van twee kinderen plus twee papa’s en een moeder, moet onmiddellijk de mond spoelen met Hongaars wijwater. Sla de Hongaarse grondwet er maar op na: een vader is een man, een moeder een vrouw – einde discussie. Welkom thuis, dacht ik onwillekeurig, terwijl mijn kinderloze geliefde en ik richting bagageband liepen.

Wat was hier aan de hand? Geboortepolitiek begint, al het bewijs overziend, een nationale obsessie te worden. De reden is simpel: er zijn steeds minder Hongaren. Dus bestaat er nu een nationaal instituut voor demografie en familie, opgericht in 2018, ook wel bekend als het ‘jaar van de familie’. Ivf-behandelingen zijn gratis. Er is een minister voor Familiezaken die de wereld over reist met ronkende statistieken in haar koffer. Het aantal huwelijken? Gestegen! Het geboortecijfer? U raadt het.

Premier Viktor Orban kust de hand van zijn minister van Familiezaken Katalin Novak. Zij vraagt vrouwen te stoppen met het gedram dat ze evenveel moeten verdienen als mannen. Beeld AFP
Premier Viktor Orban kust de hand van zijn minister van Familiezaken Katalin Novak. Zij vraagt vrouwen te stoppen met het gedram dat ze evenveel moeten verdienen als mannen.Beeld AFP

Diezelfde minister, Katalin Novák (v), nam een spotje op waarin ze de klok van de emancipatie honderd jaar terugdraaide. Ze riep vrouwen op meer in de keuken te staan (‘ik ben dol op bakken’) en te stoppen met het gedram dat ze hetzelfde willen verdienen als mannen.

Het blijft niet bij woorden: haar regering trekt royaal de portemonnee. Moeders met drie kinderen hoeven de rest van hun leven geen inkomstenbelasting te betalen. Pasgetrouwde koppels kunnen tegen een lage rente een lening afsluiten voor 30.000 euro, in ruil voor de belofte dat ze drie kinderen krijgen. Blijft het bij twee, dan moeten ze tweederde terugbetalen. Worden het er inderdaad drie, dan verandert de lening in een gift.

Tijdens een regeringscongres zag ik hoe een professor de geboortecijfers van Pakistan uit zijn binnenzak toverde (hij had ook een willekeurig ander islamitisch land kunnen nemen) en begon voor te rekenen wat Hongaarse moeders voor elkaar moesten boksen om aan te pikken in de mondiale baarmarathon.

Het deed me denken aan een goede vriend, Attila, scenarist van beroep en bepaald geen aanhanger van de regering. Onlangs zagen we zijn recentste creatie, Második kör (Tweede ronde), een korte film met een orwelliaanse wereld als decor. Alleen koppels die een reeks strenge vraaggesprekken doorstaan, krijgen toestemming om een kind te baren. Openingsscène: zeven nerveuze stellen, wachtend in een non-descript halletje tot ze bij een comité van wijzen mogen uitleggen waarom hun nog ongeboren kind het land onmetelijk meer geluk zal brengen dan dat van de buren.

“Ik heb het principe van de geboortepolitiek op z’n kop gezet, zoals dat alleen met fictie kan”, vertelde Attila me op een terras in de binnenstad. Hij voegde eraan toe dat het oorspronkelijke scenario waarvoor hij subsidie had gekregen van het nationale filminstituut, er net wat anders uitzag dan het eindresultaat. “De politiek gevoelige dingen heb ik er daarna pas in gezet.” Hij keek me aan, een lach van oor tot oor.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234