Zondag 28/11/2021

OpinieTijs Boelens en Katrin Van den Troost

Kiest de Vlaamse regering voor gezonde grond en voeding? Of gaat ze mee in de twijfelmachine van de chemische sector?

Een bioboerderij in Oost-Vlaanderen.  Beeld Eric De Mildt
Een bioboerderij in Oost-Vlaanderen.Beeld Eric De Mildt

Tijs Boelens (Boerenforum) en Katrin Van den Troost (Climaxi), namens korteketenboeren van rond 3M – een vijftiental betrokken landbouwbedrijven.

Deze week was chemiebedrijf 3M weer volop in de actualiteit naar aanleiding van de Milieu-inspectie en de onderzoekscommissie. Een goede zaak, want de nood aan opheldering rond het PFOS-schandaal is groot. In dit debat willen wij onze stem laten horen. Wij, korteketenboeren en -boerinnen die onze groenten en vlees rechtstreeks aan de consument verkopen, luiden de noodklok.

Het Federaal Agentschap voor Voedselveiligheid (FAVV) liet deze week weten dat het de veiligheidsmaatregelen rond 3M in Zwijndrecht aanhoudt. Bewoners die binnen een straal van anderhalve kilometer langs 3M wonen wordt afgeraden om groenten en eieren uit eigen tuin te eten. Als landbouwers krijgen we te horen dat de gezondheidsrisico’s van onze producten voor eigen rekening zijn.

De reactie van de consument is navenant. In hoevewinkels zien we onze verkoop niet dalen, maar kelderen. Er blijft nog 20 procent van de verkoop over. Zowel in het journaal als in lokale omzendbrieven van de gemeenten wordt ‘aangeraden om voedsel te kopen in de supermarkt’, dat veiliger zou zijn…

Rampjaar

Als boeren en boerinnen rond 3M zitten we met de handen in het haar. De getuigenissen die we hebben verzameld zijn schrijnend. Wanneer een ons het FAVV vraagt om stalen van een landbouwbedrijf te onderzoeken, komt die van een kale reis thuis. Het FAVV gaat geen stalen onderzoeken op individuele bedrijven, dat is de verantwoordelijkheid van de landbouwer, klinkt het – en dus ook voor eigen rekening.

Tot overmaat van ramp belde het FAVV enkele boeren en boerinnen op om te vragen of ze vrijwillig wilden stoppen met de verkoop van eieren. Zonder enig vangnet, zonder wettelijk kader en zonder bewezen vervuiling. Naar verluidt is het Departement Landbouw en Visserij (DLV) bezig met een impactstudie, maar daar horen we bitter weinig van. Onderbemand of niet; wij vinden dat het departement en het FAVV als taak hebben om de voedselketen te beschermen met de bestaande wetgeving en de nodige controles.

Een boer aan het werk op het land, in de buurt van de 3M-fabriek in Zwijndrecht. De korteketenboeren uit de regio trekken aan de alarmbel. Beeld Wouter Maeckelberghe
Een boer aan het werk op het land, in de buurt van de 3M-fabriek in Zwijndrecht. De korteketenboeren uit de regio trekken aan de alarmbel.Beeld Wouter Maeckelberghe

Ondertussen blijven onze vragen onbeantwoord.

Door de bevriezing van de verkoop en de imagoschade is het voor veel biobedrijven en andere korteketenboerderijen een financieel rampzalig jaar. Eén ding is zeker, boeren en boerinnen van de korte keten betalen nu al de prijs voor de vervuiling.

De twijfel die 3M, OVAM en het FAVV zaaien over de impact van PFOS op onze gezondheid is onaanvaardbaar. Deze twijfel houdt veel klanten weg van de korte keten en zet een biolabel onder druk. Het vertrouwen in een biolabel en lokale voeding van onze grond staat op het spel.

Vervuiler betaalt

We vinden steun bij Boerenforum en Climaxi en reiken de hand aan ieder die onze eisen wil ondersteunen. Het is een wereldwijd fenomeen dat multinationals gronden vervuilen en dat veelal kleine boeren aan het kortste eind trekken. Denk aan de grondstofontginningen in Zuid-Amerika, of het fracken van gronden voor schaliegas in de Verenigde Staten. Steevast betalen landbouwers en inheemse gemeenschappen in de omgeving van de ontginning de prijs. Gaan we dat bij ons ook zomaar laten gebeuren?

Waar is Minister Hilde Crevits (CD&V) met een noodfonds? Wij eisen een snelle tussenkomst om geleden financiële schade te vergoeden. Dit geld moet dan teruggevorderd worden van 3M. De vervuiler betaalt.

Welke kant kiest de Vlaamse regering? Gaat ze eindelijk een streng vergunningenbeleid mét controles voeren in vervuilende bedrijven? Kiest ze voor gezonde grond en voeding voor haar bevolking? Of gaat ze mee in de twijfelmachine van de chemische sectorfederatie Essenscia en de lobbygroepen, en blust ze de brandjes als het te heet wordt?

Als boeren en boerinnen van rond 3M eisen wij, samen met Boerenforum en Climaxi, meteen:

•een noodfonds voor getroffen landbouwers, voorgeschoten door de overheid en betaald door 3M

•gratis staalnames in getroffen bedrijven, zoals dat gaat bij bedrijven in overstroomd gebied na de regenval van deze zomer

• de onmiddellijke stopzetting van het lozen van PFOS en PFAS

•ondersteuning voor korteketenlandbouwers om hun schades in kaart te brengen

•transparante en ondersteunende communicatie van het FAVV en het Departement Landbouw en Visserij

•een consequent en streng vergunningenbeleid met controles van vervuilende bedrijven als 3M

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234