Maandag 23/09/2019

Opinie

"Kan je nog rode lijnen trekken als de grond al rood ziet van het bloed?"

Archiefbeeld. Beeld EPA

Maarten Rabaey is journalist bij deze krant.

De VS, Frankrijk en Groot-Brittannië hebben afgelopen nacht precisie-aanvallen uitgevoerd op doelen van het Syrische leger uit vergelding voor de vermoedelijke gifgasaanval op Oost-Ghouta afgelopen zaterdag. Nu er forse waarschuwingsschoten worden gelost voor de boeg van de Syrische leider Assad, en zijn Iraanse en Russische bondgenoten, moeten alle betrokkenen verantwoordelijkheidszin tonen om een onomkeerbare militaire escalatie op wereldschaal te vermijden.

Maarten Rabaey. Beeld rv

Over de vraag of de aanval volgens het internationaal recht gerechtvaardigd was, zal nog veel inkt vloeien. Juristen kunnen terecht vragen stellen omdat de raketten werden afgevuurd zonder een resolutie van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties maar aangekondigd werden per presidentiële tweet. Er werd ook niet gewacht op de resultaten van een onafhankelijk onderzoek naar de gifgasaanval door de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens, OPCW.

Realisten kunnen dan weer terecht zeggen dat het Russische veto tegen een bestraffing van Assad een rugdekking door 's werelds hoogste veiligheidsorgaan onmogelijk maakt. Ook valt er een punt te maken door de aanhangers van het rechtsargument 'responsibility to protect', de verantwoordelijkheid van de internationale gemeenschap om een bevolking die slachtoffer wordt van misdaden tegen de mensheid te beschermen. 

Een aanval met chemische munitie - gecatalogeerd als massavernietigingswapen - is een overtreding van het oorlogs- en humanitair recht die nu eenmaal niet onbestraft mag blijven.

Toch blijft ook na deze militaire strafexpeditie de meest legitieme plek om daders een halt toe te roepen een internationaal oorlogstribunaal en niet het slagveld. Elke nieuwe aanval is in deze fase van de Syrische oorlog immers ‘too little, too late’, want na zeven jaar conflict is al te veel onherstelbaar verwoest. Nog méér strijdende partijen dreigt voor de burgerbevolking nog méér lijden in te luiden. En kan je nog rode lijnen trekken als de grond al rood ziet van het bloed?

De risico's op grootschalige escalatie zijn nu ook te groot geworden. Door de aanwezigheid van Russische en Iraanse militairen in Syrië groeit met het uur de kans dat het tot een directe confrontatie komt met hun strijdkrachten. Daarom moeten meteen de-escalerende maatregelen worden genomen. Alle partijen moeten rond de tafel worden gebracht voor crisisoverleg. De Europese Unie kan, gezien zijn diplomatieke traditie, hierin het voortouw nemen als de VN te onmachtig blijkt. Hopelijk komt ook het Belgisch kernkabinet spoedig bijeen om zich te beraden.

Het alternatief, een gewapend treffen tussen de nucleaire grootmachten VS en Rusland, zou wel eens een onomkeerbare kettingreactie in gang zetten waarin Europa wordt meegesleurd.

Als we een Derde Wereldoorlog willen voorkomen dan is voor alle Europese politieke leiders met verantwoordelijkheidszin nu het moment gekomen om een vredesplan voor Syrië en het bredere Midden-Oosten te helpen uitwerken. Ze zijn het moreel verplicht aan alle Syrische kinderen, aan onze jongste generatie en aan hun historische voorgangers die sinds 1945 hebben gestreden om de vrede te bewaren op ons continent.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234