Dinsdag 19/11/2019

Interview Wellesnietes

Kan een hartaanval tijdens seks ook een werk­ongeval zijn?

Guido Van Limberghen en Ria Janvier. Beeld rv

Een voor- en tegenstander gaan in duel over een hot issue. Deze week: een man kreeg onlangs tijdens overspelige seks op zakenreis een fatale hartaanval. Is zoiets te beschouwen als een werkongeval?

GUIDO VAN LIMBERGHEN: ‘EEN HARTINFARCT KRIJGEN DOOR HET VRIJEN OF EEN BEEN BREKEN IN DE BAR, MAAKT OP ZICH NIET UIT’

Volgens professor sociale­zekerheids­recht Guido Van Limberghen (VUB) staan werknemers op verre zakenreis onder het gezag van hun werkgever, zolang ze hun rustpauzes normaal gebruiken. Seks kan, net zoals drinken en eten, een natuurlijke tijds­besteding zijn.

De dood van een Franse werknemer die op zakentrip overleed aan een hart­aanval na overspel op hotel, is wel degelijk een arbeids­ongeval, oordeelt de rechter. ‘Dat het hart­infarct tijdens overspel gebeurde, moet de uitkomst van de rechtszaak op zich niet beïnvloeden’, vindt Guido Van Limberghen. ‘We zijn geen puriteinen.’

“Om van een arbeidsongeval te spreken moet aan een aantal voorwaarden worden voldaan. Ten eerste moet zich een ongeval, dat wil zeggen een plotse gebeurtenis, voordoen. Dat kan bijvoorbeeld een vrijpartij zijn. Ten tweede moet daardoor een letsel ontstaan. In dit geval is dat een hart­infarct, maar het kan ook psychologisch van aard zijn of een bril die stukgaat. En ten derde moet het ongeval zich tijdens en door de uitvoering van de arbeidsovereenkomst voordoen.

“Dat is een erg technische uitleg, maar die juridische begrippen zijn echt belangrijk. Waar het in deze zaak vooral om draait: gebeurde het vrijen tijdens en door de arbeids­tijd? Het begrip ‘tijdens’ wordt ruim gedefinieerd. Het gaat niet alleen om een ongeval terwijl iemand effectief aan het werk is. Het zijn ook ongevallen die werknemers overkomen als ze op een normale manier van hun pauze gebruik­maken – bijvoorbeeld aangereden worden terwijl ze een broodje halen tijdens de lunchpauze –, of bij een teambuilding of bedrijfsfeest. Kortom, bij alle situaties waar je onder het gezag van je werkgever valt.

Logisch verzetje

“Bij een buitenlandse opdracht is het echter moeilijk te zeggen waar het werk stopt en de rustpauze begint. Daarom valt de werknemer in die periode 24 uur per dag onder het gezag van zijn werkgever, opnieuw met als voorwaarde dat hij zijn job uitvoert en zijn rustpauzes op een normale manier gebruikt.

“Zo was er bijvoorbeeld een vrachtwagenbestuurder die tijdens een internationale rit zijn vrouw en kleindochter meenam. Door een staking kwamen ze in een blokkade terecht. Na overleg met zijn werkgever mocht hij de vrachtwagen achterlaten bij een bevriend bedrijf en met vrouw en kind terugkeren. De man kreeg een hartaanval toen hij zich haastte om een ticket voor de laatste trein huiswaarts te kopen. Volgens de rechter kreeg de man zijn hartaanval tijdens de uitvoering van zijn arbeidsovereenkomst, hoewel hij niet achter het stuur van zijn vrachtwagen zat en op weg was naar huis.

“Dan blijft de vraag of seks tot een normale invulling van de arbeidsovereenkomst behoort. Doorgaans is het antwoord neen. Iemand die met een collega in de kopieerkamer verdwijnt voor een vluggertje en daardoor een hartinfarct oploopt, kan niet zeggen dat dit een werkongeval was. Die seks behoort niet tot iemands takenpakket.

“Maar in het geval van een buitenlandse of verre zakentrip is de situatie ruimer te interpreteren. Als werknemer kan je gedwongen zijn daar te moeten overnachten. Het is logisch dat je daar na de dagtaak een verzetje wilt. Je mag dus na de uren een glas drinken of, mijns inziens, naar bed gaan met een bevriende collega of date. Of je dan een hartinfarct krijgt door het vrijen of je been breekt bij het uitschuiven in de bar, maakt op zich niet uit.

“De uitkomst van de rechtszaak mag dan ook niet beïnvloed worden doordat het hier om seks of overspel gaat. We zijn toch geen puriteinen. De kwestie moet simpelweg beoordeeld worden door de feiten die voor de rechter liggen.”

RIA JANVIER: ‘BED INDUIKEN MET DATE BEHOORT NIET TOT TAKEN

Professor arbeids- en sociale­zekerheids­recht Ria Janvier (UAntwerpen) zou het overlijden niet bestempelen als een arbeids­ongeval. ‘Het hartinfarct werd niet veroorzaakt door een plotselinge gebeurtenis gelinkt aan het werk’

“Het is een gecompliceerde casus, maar dit is volgens mij geen bedrijfs­ongeval waarbij zijn baas verantwoordelijk kan worden gesteld voor de financiële schade die zijn gezin heeft geleden. Voor ik aan de universiteit ben aangesteld, heb ik een tijdlang bij een arbeids­ongevallen­verzekeraar gewerkt. Ik zou deze casus nooit aanvaarden. En ik kan me moeilijk voorstellen dat een rechter anders zou oordelen.

“Kort gesteld: een werk­ongeval is een plotselinge gebeurtenis die zich moet hebben voorgedaan tijdens het werk en er moet een link zijn met het werk. Waar en wanneer dat letsel optreedt, is niet van belang.

“Tijdens een zakenreis wordt van een werknemer verwacht dat die de klok rond zijn arbeids­overeen­komst uitvoert. Dat de persoon in kwestie een letsel – de hart­aanval – heeft opgelopen, is natuurlijk overduidelijk. Maar het hart­infarct moet veroorzaakt worden door een plotselinge gebeurtenis.

“In deze casus kun je dat moeilijk hard maken. Stel dat de verdedigende partij de seks zou inroepen als die plotselinge gebeurtenis, dan moet die seks wel een link hebben met de man zijn arbeid. En daar wringt het schoentje. Als die man een vertegenwoordiger van condooms was, zou zijn familie nog een zaak kunnen maken. Hij zou dan bijvoorbeeld in zijn dienstverband een nieuw product kunnen aanprijzen of de kwaliteit van zijn product zelf willen testen.

Geen link

“Maar deze man was een ingenieur bij spoorwegbouwbedrijf TSO. In zijn taakomschrijving staat toch niet dat hij in bed moet duiken met een date? Er is dus geen verband tussen zijn werk en zijn overlijden. Daarom is er geen sprake van een arbeidsongeval.

“Wil dat zeggen dat er nooit sprake van een werk­ongeval zou kunnen zijn? Toch wel. Maar dan gaan de nabestaanden al creatief uit de hoek moeten komen. Ze zouden dan een andere plotselinge gebeurtenis moeten kunnen bewijzen die het hart­infarct heeft uitgelokt. Misschien had hij eerder die dag stress door een project dat te traag vorderde of was er een groot probleem opgedoken.

“Niettemin is het niet altijd eenvoudig om een duidelijke ‘plotselinge gebeurtenis’ af te bakenen. Het moeilijke is dat er tussen de stress en een hart­aanval een aantal uren of zelfs dagen kunnen verstrijken. En als iemand een job heeft die voortdurend voor een zeker stress­niveau zorgt, is het zoeken naar de druppel die de emmer heeft doen overlopen.

“Deze zaak loopt dus spaak op de voorwaarde van de plotselinge gebeurtenis tijdens de arbeid. Je kunt vrijwel onmogelijk de link leggen tussen de seks, het hart­infarct dat daaruit voortkomt en zijn werk.

“Dit is overigens geen pleidooi om de wetgeving te verstrengen. De contouren zijn erg duidelijk. Maar elk werk­ongeval is uniek. Je moet dus een correcte analyse van de feiten maken. En eventueel wat creativiteit gebruiken.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234