Vrijdag 22/01/2021

OpinieMario Danneels

Joe Bidens Ierse roots fnuiken de bravoure van Boris Johnson

Mario Danneels.Beeld VRT

Mario Danneels is journalist en correspondent vanuit Ierland.

Hij wordt ‘de meest Ierse VS-president sinds John F. Kennedy’ genoemd, en volgens de prominente journalist Tommie Gorman is ‘Joe Biden het dichtste dat Ierland kan komen bij het winnen van de Lotto – de EuroMillions dan nog’. Zijn zege is excellent nieuws voor Dublin, maar komt Boris Johnson minder gelegen: Bidens engagement voor en sentimentele band met het smaragdgroene eiland smoort de manoeuvreerruimte van de Britse premier inzake het heikele lot van de Ierse grens na de brexit.

Al een carrière lang dweept de volgende bewoner van het Witte Huis, na JFK straks slechts de tweede katholieke Amerikaanse president, vol affectie met zijn Ierse afkomst, een sleutelelement waarop hij zijn imago van volkse, integere politicus heeft gebouwd. Tien van Bidens over-overgrootouders zijn op het eiland geboren, en toen hij er in 2016 als Barack Obama’s vicepresident op officieel bezoek kwam, deed hij dat met kinderen en kleinkinderen op sleeptouw voor een bedevaart naar de dorpen van waaruit die voorouders emigreerden. ‘Ierland staat in mijn ziel gekerfd,’ zei Biden toen. Dat dat geen holle leuze was bleek uit de eerste vijf telefoontjes aan buitenlandse leiders die hij na zijn verkiezingszege pleegde: naast Trudeau, Merkel, Johnson en Macron belde de president-elect met de Ierse premier Micheál Martin.

Deze laatste hoort duidelijk niet in het rijtje thuis, maar vorige week herhaalde Biden nog dat de Ierse grenskwestie een centrale plaats in zijn buitenlandbeleid zal innemen. Na een kennismakingsgesprek met Charles Michel bedankte de voorzitter van de Europese Raad Biden voor zijn ‘duidelijke steun’ aan het scheidingsakkoord tussen de EU en het VK, “dat vrede en stabiliteit in Ierland garandeert en het Goede-Vrijdagakkoord ten volle respecteert”. Twee dagen later maakte de president-elect zich sterk dat Boris Johnson naar een handelsakkoord met de VS kan fluiten als er een no deal-brexit komt, en de Ierse grens bijgevolg toch een harde buitengrens van de Europese Unie dreigt te worden. Nieuw geweld tussen Noord-Ierse katholieken en protestanten wordt dan reëel, en er is jaren naar een oplossing gezocht om de grens daarom open te houden – hét knelpunt van de uitstaponderhandelingen. Desondanks heeft Johnson er onlangs mee gedreigd dat akkoord te verscheuren.

Ierland knokt sowieso al ver boven zijn gewicht in Washington. 33 miljoen Amerikanen – een tiende van de bevolking – claimt Iers bloed, wat gereflecteerd wordt in hun presidenten: van de 46 VS-leiders wordt Biden de 23ste met roots op het eiland. Ierland is het enige land ter wereld waarvan de premier op de nationale feestdag, St Patrick’s Day, jaarlijks door de president op het Witte Huis ontvangen wordt. “Nooit heeft een natie zo klein een ander zo geïnspireerd”, roemde Obama tijdens een bezoek aan Dublin de unieke Iers-Amerikaanse relatie.

Donald Trump, die hevige fan van de brexit, lag niet wakker van de complexe grenssaga in Ierland, of de gevolgen ervan voor het vredesakkoord tussen katholieken en protestanten. Maar onder president Biden kan Dublin, met zijn unieke toegang tot het Witte Huis, een diplomatiek zenuwcentrum worden. “Post-brexit zal de rol van het Ierse eiland in de nieuwe handelsakkoorden centraal staan voor de VS, het VK en de EU. De drie potentiële deals draaien alle rond het verzekeren van de integriteit dat Noord-Ierland zowel binnen de Europese eenheidsmarkt als het douaneregime van het VK valt”, zegt Danny McCoy, directeur van Ierlands grootste zakenlobby. China heeft zijn diplomatieke aanwezigheid op het eiland al versterkt met het argument dat het na de brexit een “brug tussen de VS en de EU” wordt.

Net dat laatste element van het hard verkregen scheidingsakkoord, dat Noord-Ierland binnen de eenheidsmarkt blijft, dreigt Boris Johnson te kelderen. Dat de president van de VS in dat geval een handelsakkoord met de Britten uitsluit, holt zijn bravoure helemaal uit. Het zou een doodsteek betekenen voor Johnsons gedroomde VK na de brexit. Hoe menens het Biden is als het op zijn alliantie met Ierland aankomt, wordt perfect geïllustreerd met volgend voorval. Toen een reporter van de Ierse openbare omroep vorige week zijn aandacht lokte, beende de president-elect op de camera af om te verzekeren dat hij niet zal toestaan dat Ierland een ‘slachtoffer’ van de brexit wordt. Een BBC-correspondent die hem tijdens de verkiezingscampagne een vraag wou stellen, wimpelde Biden weg: “De BBC? Ik ben een Ier.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234