Woensdag 22/01/2020
Joachim Pohlmann. Beeld rv

Column Joachim Pohlmann

Joachim Pohlmann neemt afscheid: ‘U tegen de haren instrijken was een verdoken pleziertje van mij’

Joachim Pohlmann is kabinetschef Cultuur bij Jan Jambon (N-VA). Dit is zijn laatste column voor deze krant. 

Aan alle mooie liedjes komt een einde, en dus ook aan deze column. Na vijf jaar beëindig ik mijn schrijfsels voor De Morgen. Het was geen makkelijke noch evidente keuze, want ik heb dit graag gedaan. Schrijven blijft mijn passie en ambitie.

Maar ik heb mij in die vijf jaren zo ver mogelijk van de politieke actualiteit gehouden om te voorkomen dat dit een persberichtenhoekje zou worden. En ik deed dat door mij te richten op eerder metaculturele beschouwingen, waarin ik met genoegen de querulant uithing.

Nu ik mij professioneel volledig in het culturele veld zal smijten, is ook dat geen optie meer. Mijn nieuwe functie noopt in dat opzicht tot enige terughoudendheid. Rest mij vervolgens nog enkel voetbal als onderwerp, maar voor sportcolumns zijn anderen veel beter geplaatst dan ikzelf.

Ik heb het ongelofelijk geapprecieerd dat deze krant ruimte maakte voor een mening die vaak diametraal stond op haar eigen lijn. En ik weet dat u dat als lezer minder apprecieerde. U tegen de haren instrijken was dan ook een verdoken pleziertje van mij. Ik heb nu eenmaal een slecht karakter.

Maar ik vond het ook een noodzakelijkheid. Ik zie het publieke debat als een dialectisch proces. Elk standpunt is een these waarop een antithese mogelijk is, en door die twee te laten botsen vormen we een synthese, die op haar beurt een these vormt waarop een antithese mogelijk is. Enzovoort…

Daarvoor moeten wij standpunten innemen waarvan het tegendeel intellectueel verdedigbaar is. U mag het met mij oneens zijn, ik ben dat ook met u. Maar in elk van ons schuilt er ergens diep van binnen een greintje twijfel over ons eigen grote gelijk: ‘Misschien heeft de ander wel een punt.’

Dat greintje maakt de democratie mogelijk. Het dwingt ons om onze ideeën beter te onderbouwen en te beargumenteren; en aan te passen indien nodig. Zo gaan wij vooruit als gemeenschap: door de maatschappelijke en elitaire consensus beetje bij beetje te amenderen.

Door de jaren heen ben ik mij evenwel grote zorgen gaan maken over de kwaliteit van het debat. Wij lijken de twijfel te willen uitbannen en vervallen in sofismen, krachttermen of het taboe verklaren van meningen om het debat vooral te ontwijken. Ik heb gelijk en de ander is fout, punt.

Zo wordt elk gesprek onmogelijk. Het publieke debat werd een uitputtingsslag in een loopgravenoorlog waarbij ‘de vijand’ vernietigen de enige aanvaardbare uitkomst schijnt te zijn. Het is blijkbaar doden of gedood worden.

We moeten eens gaan beseffen dat opinievorming geen zero sum game is. Het gelijk van iemand betekent niet het ongelijk van iemand anders. Zo werkt een meningsverschil niet. Het betekent wel dat we voortdurend bereid moeten zijn om onze eigen uitgangspunten in vraag te stellen.

Ik zal van mening blijven verschillen, omdat het nodig is. Maar ik zal deze voortaan op andere fora uitdrukken. En ik neem afscheid van u met de woorden waarmee Bill Watterson Calvin and Hobbes vaarwel zei (waarom perfectie willen verbeteren?): “It’s a magical world; let’s go exploring.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234