Zaterdag 20/08/2022

Standpunt

Jihadisme is niet eens het grootste probleem met de islam in de seculiere samenleving

null Beeld Wouter Van Vooren
Beeld Wouter Van Vooren

Bart Eeckhout is opiniërend hoofdredacteur van deze krant.

Bart Eeckhout

Wordt het nog wat met de islam in de seculiere samenleving? Het is misschien wel de meest prangende samenlevingskwestie van dit tijdsgewricht. Omdat geen vraag onbeantwoord mag blijven – en geen antwoord onbevraagd – staan islam en de seculiere staat een week lang centraal in een bijzondere interviewreeks in deze krant.

Op het eerste gezicht is het antwoord eenvoudigweg ja. Een zeer grote meerderheid van de moslims leeft in het Westen probleemloos als burger onder de burgers. Zoals eenieder respecteren ze de wetten en gebruiken van de seculiere staat.

Dat oppervlakkige antwoord volstaat niet meer. Natuurlijk wordt dan meteen aan jihad-terreur gedacht. Hoewel terreurdreiging uiteraard een belangrijk veiligheidsrisico vormt, is dat jihadisme niet eens het grootste probleem met de islam in de seculiere samenleving.

'Ontmoskeeïng'

Moeilijker te vatten is de impact van fundamentalistische geloofsinterpretaties op het wereldbeeld van een grote groep moslims. Dat sommigen daardoor de gelijkwaarheid van mensen, ongeacht geslacht, seksuele voorkeur of religie betwisten, is alleszins een ernstig probleem. En het is een probleem dat lijkt toe te nemen, eerder dan omgekeerd. Voor een buitenstaander zijn de religieuze codes soms moeilijk te vatten. De grenzen tussen fundamentalisme, orthodoxie, conservatisme of vroomheid zijn niet scherp afgebakend. Dat leidt tot onbegrip en onbehagen.

Veel zou kunnen verholpen worden, mochten de modernere stemmen van een geseculariseerde islam meer gehoor krijgen. Tegenover de vanuit Saudi-Arabië en Turkije ingevoerde radicalisering en fundamentalisering staat een even sterke tendens naar 'ontmoskeeïng'.

Vreemd genoeg stuit die moderniseringstendens bij velen op scepsis. Hervormers worden gewantrouwd als wolven in een schaapsvacht. Dat is niet wijs. Als we de hervormingsgezinden blijven negeren, veroordelen we de moslimgemeenschap tot vervreemding, segregatie en radicalisering.

Hypocrisie

Er zit veel hypocrisie in het islamdebat. Het is lekker roepen tegen het importfundamentalisme, het is betekenisloos als je tegelijk weigert de subsidiestromen vanuit Saudi-Arabië droog te leggen. Het is lekker roepen tegen de radicale imams, het is zinloos als je tegelijk weigert erkenning te geven aan moskeeën die wel aarden in onze samenleving.

De vraag of het nog wat wordt met de islam in de seculiere staat is niet alleen prangend voor 'hen' (moslims), maar ook voor 'ons' (seculieren). Durven 'wij' de hand reiken aan de modernisten voor wie het benoemen van problemen allang geen punt meer is? Of blijven we ons verschuilen achter platte slogans over verovering en onderwerping, omdat dat electoraal-tactisch nu even beter uitkomt?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234