Zondag 25/08/2019

Opinie

Je zou voor minder een straat blokkeren

Patrick Humblet Beeld RV / Ugent

Patrick Humblet is prof arbeidsrecht aan de Faculteit Recht & Criminologie UGent

Een van mijn guilty pleasures is het VIER-programma De Rechtbank. De formule is eenvoudig. Een halvezool heeft wat mispeuterd en staat voor de politierechtbank of een andere rechtsprekende instantie. De zaak is zo simpel dat ze uit de koker van de scenaristen van De Buurtpolitie lijkt te komen. Na het uitwisselen van gemeenplaatsen trapt de raadsman open deuren in. Tot besluit spreekt de rechter de beklaagde vermanend toe. De donderpreek wordt bezegeld met een monkellach.

Of er vandaag gelachen wordt in de correctionele rechtbank in Antwerpen durf ik te betwijfelen. Hier staat meer op het spel dan een week rijverbod.

De regionale voorzitter van ABVV Antwerpen en een militant lid van diezelfde vakorganisatie staan terecht vanwege hun rol bij een collectieve actie in 2016 naar aanleiding van een interprofessionele 24 urenstaking. Zij waren betrokken, volgens de procureur des Konings, bij het blokkeren van wegen in het havengebied. In de dagvaarding wordt verwezen naar artikel 406 van het strafwetboek dat voorziet in straffen tot tien jaar voor wie “kwaadwillig het verkeer belemmert”.

Recht op staking

In de parlementaire voorbereiding van dit artikel werd benadrukt dat het niet bedoeld was om te gebruiken tegen vakbondsacties. Maar in 1993 werden boeren veroordeeld door de correctionele rechtbank van Gent omdat zij met hun tractoren het verkeer hadden geblokkeerd toen ze protesteerden tegen een regeringsmaatregel. In 2004 heeft het Antwerpse hof van beroep deelnemers aan een filterblokkade niet vervolgd omdat de actie vooraf werd aangekondigd, er onderhandeld was met de bevoegde autoriteiten, de politie ter plaatse was en het opzet niet zozeer was het verkeer te belemmeren als wel ruchtbaarheid te geven aan vakbondseisen. Zullen vandaag de beide vakbondsleden ook vrijuit gaan? Ik zou niet graag in de schoenen van de rechter staan. Het gaat niet om een eenvoudig probleem.

In de media heeft men altijd de mond vol van 'het recht op staking'. Maar artikel 6 van het Herziene Europees Sociaal Handvest (dat door België werd geratificeerd) garandeert meer: 'het recht op collectieve actie'. Impliceert dit niet het recht om te betogen (waarbij soms straten worden afgesloten)?

Bijkomend heikel punt is dat een vakbondsleider op de korrel werd genomen. Er stonden daar op dat moment wellicht honderden vakbondsleden, maar men pikt er een leidend figuur uit en stelt een pv tegen hem op. Die praktijk is vergelijkbaar met door bezettingsmachten gebruikte technieken. Notabelen worden aangehouden en geëxecuteerd om een voorbeeld te stellen. Als de Belgische rechter daar al niet zwaar aan zou tillen, zal dat wel het geval zijn als deze zaak ooit wordt behandeld door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.

Het Committee on Freedom of Association (FAC) van de Internationale Arbeidsorganisatie heeft al meermaals verklaard dat geweld door ordediensten in geval van vakbondsacties alleen toegelaten is wanneer wet en orde ernstig bedreigd zijn. Is het selectief oppakken van leiders van een vakbondsactie geen vorm van geweld?

Antivakbond

Een van de argumenten die zal worden aangehaald tijdens de zitting is waarschijnlijk dat zo'n repressieve houding tegenover vakbondsacties vrij nieuw is. Je kunt dit proberen te verklaren door de nieuwe politieke wind die er waait, maar dat is al veel langer aan de gang. De grondstroom van de maatschappij is – vooral in Vlaanderen – antivakbond. 'Dat kan nu toch niet meer' is het leidmotief van elk burenfeest waar steevast een boompje wordt opgezet over acties van leerkrachten, tram- en treinbestuurders, enz.

 Waarom wordt op dergelijke festiviteiten eens geen postbode of een chauffeur van De Lijn uitgenodigd in plaats van een dixielandbandje? Zij kunnen vertellen hoe met de stopwatch in de hand routes worden uitgetekend waarbij er nauwelijks tijd is voor een sanitaire stop. Of laat een verzorgende in een woon-zorg­cen­trum eens haar of zijn verhaal doen over hoe zij of hij wordt afgejakkerd door de directie en afgebekt door boze familieleden. Of een kleuterjuf met vele jaren op de teller die, net genezen van een lumbago, kinderen moet tillen. Of….

Je zou voor minder een straat blokkeren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden