Woensdag 01/02/2023
Douglas De Coninck Beeld rv
Douglas De ConinckBeeld rv

De gedachteDouglas De Coninck

Je hoort het vaak: ‘Hoezo een proces? Maandenlang? Het is toch helder dat ze allemaal schuldig zijn?’ Is dat wel echt zo helder?

Douglas De Coninck

“Ik verwacht niets van dat proces. Ik verwacht alleen dat ze allemaal levenslang krijgen en nooit meer vrijkomen. Ik hoop dat ze sterven in de gevangenis.”

Woorden van de vroegere woordvoerder van de politiezone Brussel Hoofdstad-Elsene Christian De Coninck in De Zevende Dag. Het is een perfect begrijpelijk standpunt voor iemand die op 22 maart 2016 als een van de eersten in metrostation Maalbeek was en door posttraumatische stress z’n baan verloor, maar waarvan je stiekem hoopt dat het niet al te breed wordt gedragen.

Je hoort het vaak, in gesprekken. Hoezo een proces? Zes, zeven, acht maanden lang? Het is toch helder dat ze allemaal schuldig zijn? Is dat wel echt zo helder?

Hoofdverdachten Salah Abdeslam en Sofien Ayari bevonden zich op 22 maart 2016 in een gevangeniscel. Doorgaans wordt zoiets in strafzaken beschouwd als een meer dan deugdelijk alibi voor het misdrijf dat je ten laste wordt gelegd. Nu wordt dat meewarig weggelachen: “Ze wisten dat er aanslagen gingen komen en hebben er niets aan gedaan om ze te voorkomen.”

Dat klopt. Misschien. Misschien ook niet. Uit hard bewijsmateriaal, zoals de audiofragmenten die de kamikazes achterlieten, valt op te maken dat de aanslagen die dag zijn uitgevoerd, juist vanwege de arrestatie van Abdeslam en Ayari vier dagen eerder. Wat met de getuigenissen waarin Salah Abdeslam binnen de terreurcel wordt getypeerd als onhandelbaar joch waarvoor een Playstation diende geregeld om van z’n gezeur af te zijn? Je kan verder het lijstje afgaan. Verdachte nummer acht, Hervé Bayingana Muhirwa, opende zijn deur toen Mohamed Abrini en Osama Krayem na de aanslagen bij hem aanklopten met de vraag om onderdak. Gaan we deze daad bestraffen als was het een moord? En wat met de in vrijheid verschijnende broers Smail en Ibrahim Farisi bij wie de vraag vooral is wat zij op dit proces in godsnaam zitten te doen.

Ook voor het proces in Parijs waren er mensen die “levenslang voor allen” riepen. En daar had je dan Farid Kharkhach, leverancier van nep-identiteitskaarten zonder enig besef waarvoor die zouden dienen. Het waren juist figuren als Kharkhach, telkens tot tranen bewogen bij de getuigenissen van de Bataclan-overlevenden, die andere verdachten verplichtten even in hun ziel te laten kijken. Die dialoog genereerden. Op de laatste procesdag gaven heel wat nabestaanden aan dat ze nu pas het gevoel hadden dat het verwerken kon beginnen. Er waren slachtoffers die applaudisseerden toen Farid Kharkhach met een symbolische straf van 2 jaar (in plaats van de geëiste 6) meteen vrij kon komen. Er was inzicht verworven in hoe dit hele drama was ontstaan en hoe ontnuchterend klein de impact van één individu op een mondiaal conflict doorgaans slechts is.

Als ook het Brusselse proces daartoe bijdraagt, de slachtoffers een stem geeft en individuele verantwoordelijkheden correct omcirkelt, zal zijn gebeurd wat hoort te gebeuren. In de rechtsstaat die we ook na 22 maart 2016 wensten te blijven.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234