Zondag 28/02/2021

OpinieAmadeo Vanhaverbeke

‘Je hebt na twaalf uur toch niets meer buiten te zoeken’ ben ik zo beu gehoord

Avondklok in Brussel. Beeld Marc Baert
Avondklok in Brussel.Beeld Marc Baert

Amadeo Vanhaverbeke is politiek-Secretaris LVSV Leuven, Student Politieke Wetenschappen KU Leuven

Sinds 19 oktober is het niet meer toegestaan je te verplaatsen in de publieke ruimte tussen twaalf uur ’s nachts en vijf uur in de ochtend. Tenzij die verplaatsing essentieel is. In Wallonië en Brussel geldt de avondklok zelfs vanaf tien uur. Tot een jaar geleden hadden we allemaal ongetwijfeld gesteld dat zo’n oorlogsmaatregel nooit meer gebruikt ging worden. Hier staan we dan vandaag, thuis opgesloten vanaf middernacht én dat terwijl de avondklok even essentieel is als de verplaatsingen van de burgers die in hun ‘kot’ moeten blijven.

De maatregel is er volgens de voorstanders omdat mensen zich anders naar illegale lockdownparty’s of gezellige bijeenkomsten bij vrienden of familie thuis zouden verplaatsen. Wat is de evidentie daarvan? Waarom zouden die ‘feestjes’ niet gewoon voor twaalf uur plaatsvinden? Geloof me vrij, dat is het geval. De avondklok raakt niet alleen de marginale groep die rondtrekt voor een beetje vertier in coronatijden, maar veeleer de doorsnee burger die snel eens zijn hondje wil buiten laten, een ommetje wil maken omdat hij niet de slaap kan vatten, … of de student die na twaalf uur goesting heeft gekregen om zijn knuffelcontact op te zoeken. Allemaal binnen de lijntjes van de huidige wetgeving, of beter: binnen het kader van de niet zo democratische corona-MB’s. Dat terzijde, de avondklok hindert niet alleen de corona-valsspelers maar in veel sterkere mate de mensen van goede wil. De maatregel is een disproportionele inperking van onze vrijheden in vergelijking met haar nut.

Een ergerlijk argument dat je vaak hoort is ‘dat een mens na middernacht toch niets buiten te zoeken heeft’. Dat weet je toch niet! Daarenboven gaat de reden van verplaatsing medeburgers of de overheid ook niets aan. Het is je grondrecht, soms is het zo simpel als dat. We horen op de barricade te staan voor onze dierbare vrijheden, ongeacht ze je al dan niet rechtstreeks ten goede komen. 

Heeft u zelf niets te zoeken buiten na twaalf uur? Dat is uw goed recht, maar anderen hebben het recht ‘daar dan wel iets te zoeken te hebben’. Het is alsof we het huwelijk zouden verbieden om echtelijk geweld tegen te gaan. Aan al wie meent op te komen voor de belangen van de gemeenschap zeg ik: opkomen voor elkaars vrijheden is échte solidariteit en is uiteindelijk ook in het algemeen belang. De grondrechten zijn, zelfs indien u er geen ‘gebruik’ van maakt, quod non, essentieel voor het in stand houden van een vrije samenleving. Wanneer vrijheid enkel voor onszelf geldt, dan is het geen vrijheid, maar slechts een privilege (vrij naar Louis de Potter, Belgisch revolutionair).

Aan de andere kant kan het niet alleen ‘rechten en vrijheden’ zijn dat de klok slaat. Een samenleving moet tegenslagen kunnen incasseren zoals de coronacrisis of terreuraanslagen. Dat zijn de stresstesten van onze vrijheidstraditie. Die vrijheden zijn niet absoluut en kunnen in crisistijd flexibel zijn. Ze kunnen tijdelijk, op een duidelijke manier bepaald en op een democratische wijze via een afweging tussen het nut, de proportionaliteit en de vrijheid in kwestie worden ingeperkt. Het is nooit 100 procent vrijheid dat van tel is in een georganiseerde samenleving. Net zoals er nooit 100 procent enkel op gezondheid kan worden ingezet. Het is een balans. 

Bij de avondklok is die volledig zoek geraakt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234