Vrijdag 06/12/2019

Opinie

Jambon I: tegendeel van menselijkheid

Beeld Tim Dirven

HART BOVEN HARD schrijft een alternatieve oktoberverklaring.

Vlaanderen? Dat zijn vooral die paar miljoen mensen die er wonen en van hetzelfde dromen: een menselijk leven. Van Vlaanderen een vooruitstrevende regio maken is dat samen organiseren: een plek waar al die mensen waardig leven. Economie, onderwijs, armoedebeleid, huisvesting, mobiliteit, cultuur: hoe gaan we die de komende vijf jaar realiseren?

We beschikken over meer mogelijkheden dan ooit. Toch ervaren velen dat hun leven net onmenselijker wordt: stress, een woningcrisis, een arbeidsmarkt op slot, lange wachtlijsten en files, haat op de sociale media, een alarmerende luchtkwaliteit. Dat ligt niet aan 'de vluchtelingen', niet aan 'de krappe budgetten'. Het ligt aan hoe we met al het geld omgaan, én met alle menselijk kapitaal. Daarom waren de verkiezingen zo cruciaal. Om die droom van gedeelde menselijkheid. Geven we die op? Of wagen we de sprong vooruit?

Nieuwe regering, oude ideeën

Het antwoord van de nieuwe Vlaamse regering is een sprong terug. Tegen elk kind vol trauma's na een levensgevaarlijke tocht uit een verre oorlog zegt ze: 'Jij moet het eerst verdienen'. Voor al wie al twee jaar vergeefs solliciteert, is haar boodschap: 'Jij bent alleen nog goed voor verplichte gratis klusjes'. Aan wie zich al jaren engageert in een etnisch-diverse vereniging laat ze weten: 'Jij bent onze steun niet langer waard'. Dat is Vlaanderen opdelen in A- en B-burgers. Dat is de polarisering net versterken. Het tegendeel van menselijkheid.

Hoe kan je koploper worden in Europa als je instrumenten voor verandering en herverdeling blijven achterlopen? Wat haalt een jobbonus uit zonder stevig armoedebeleid? Wat stellen investeringen in fietspaden voor zonder strenge klimaatambities? Wat helpt het schrappen van de woonbonus zonder te investeren in sociale woningbouw? Dit beleid blijft steken in ideeën die hun tijd al lang gehad hebben. Het gelooft nog altijd in het trickle down-verhaal: geef het geld eerst aan de rijken om dan de armen te laten profiteren. Zelfs de OESO en het IMF weten beter: je moet alles gewoon beter verdelen.

Onze canon, onze mensenrechten

Een beleid voor mensen begint bij wat ons boven het hoofd hangt: de opwarming van de aarde. Onze planeet is onze geboortegrond. Als zelfs ademen gaat voelen als een haardroger voor je mond, zoals op 25 juli, moet het systeem om. Niet langer de maat van winst, maar de maat van mens en natuur.

‘Zet mensen op de eerste plaats’, stelde ook VN-secretaris-generaal António Guterres recent. 'Mensen met angsten en aspiraties, maar bovenal met rechten. (...) Ze horen bij het eenvoudige feit mens te zijn.' Dát is onze canon: onze basisrechten. Ze staan in Artikel 23 van de Grondwet: 'Iedereen heeft recht op een menswaardig leven', zwart op wit, van sociale zekerheid en een gezond leefmilieu tot culturele ontplooiing en gezinsbijslag.

Een manifestatie van Hart Boven Hard in Brussel. 'Die droom van gedeelde menselijkheid, geven we die op? Of wagen we de sprong vooruit?' Beeld Photo News

Een vooruitstrevend Vlaanderen? Vul dit Artikel 23 in voor onze tijd. Investeer in openbaar vervoer, verhoog de lage uitkeringen, trek loon en pensioen voor man en vrouw gelijk, controleer de prijzen voor medicijnen, stop de grote belastingontduiking. Allemaal voorstellen waar minstens vier op de vijf Vlamingen achter staan. Ja, de beurs reageert er allergisch op. Maar zijn ze daarom onredelijk? Ze concretiseren gewoon onze rechten en dromen.

Democratie van onderuit

Een beleid voor mensen begint waar burgers hun leven vormgeven en ideeën ontwikkelen. Dát is 'onze cultuur': Vlaanderens brede verenigingsleven. Waar twintigers in jeugdbewegingen verantwoordelijkheid nemen voor tieners, waar senioren samen kunst bezoeken, waar mensen in armoede extra kracht vinden.

Deze nieuwe regering daarentegen stelt zich op als een 'sterke Jan' die verenigingen van minderheden opdoekt. Die de sociale partners aan banden legt. Die chargeert tegen ngo's en burgers die in de bres springen voor nieuwkomers. Die georganiseerde tegenstemmen verstikt. Zo isoleert ze niet enkel zichzelf van de burger, ze schrapt ook de essentie van democratie. Sociaal weefsel creëer je niet vanuit een kabinet of tv-studio in Brussel, maar tussen mensen.

Op alle terreinen gonst het van experimenten: de kortere fulltimebaan, klimaatneutrale steden, dokters zonder drempel, praktijktesten, samenaankopen, citizen science, cohousing... We maken de heropleving mee van een nieuwe wederkerigheid. Met nieuwe basisvoorzieningen tussen mensen, met gedeeld gebruik van voedsel, zorg, mobiliteit en cultuur. Er ontluikt een nieuwe samenlevingsopbouw. Die brede samenleving roepen wij op: laten we ons verenigen, hart boven hard.

Ondertekend door ongeveer 200 mensen, onder wie Wouter Hillaert en Meryem Kanmaz (Hart Boven Hard), Els Hertogen (11.11.11), Ann Vermorgen (ACV), Magda De Meyer (Vrouwenraad), Landry Mawungu (Minderhedenforum). Uitgebreide versie op hartbovenhard.be.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234