Vrijdag 21/02/2020

Opinie

Islamitische hervormers verdienen steun, geen zweepslagen

Raif Badawi.Beeld rv

Nicholas D. Kristof is columnist bij The New York Times. "Saoedi-Arabië zou een leiderschapsrol kunnen vervullen binnen de islam, maar kiest ervoor islamitisch fundamentalisme en intolerantie te legitimeren", schrijft hij.

Terwijl de ene groep islamistische militanten ten oorlog trok in Parijs, was de andere grote aantallen burgers aan het afslachten in Baga in noordelijk Nigeria - misschien wel tweeduizend, volgens Amnesty International; "slechts" 150, volgens de Nigeriaanse regering.

Intussen blies Al Qaeda heel veel mensen op in Jemen, en vermoordde de Pakistaanse Taliban 150 mensen op een school. Libische extremisten lieten vorige maand een gebouw van het ministerie van Buitenlandse Zaken in de lucht vliegen omdat een functionaris de mensen "Vrolijk Kerstfeest" had gewenst.

Deze terreurdaden schreeuwen om een gesprek tussen moslims over geloof en tolerantie. Islamitische hervormers zouden erop kunnen wijzen dat de Koran helemaal geen straf voorschrijft voor godsdienstlasteraars; anderen wordt louter geadviseerd afstand tot hen te bewaren. Het heilige boek dat wél de doodstraf kent voor blasfemie is de Bijbel (Leviticus 24,16).

Gelukkig is een vrijzinnige Saoediër, Raif Badawi, op zijn blog een publieke discussie begonnen over de islam en moderniteit. Goed dat Saoedi-Arabië dit soort debatten stimuleert!

Leiderschapsrol

Maar nee. Feitelijk hebben onze Saoedische bondgenoten Badawi veroordeeld tot tien jaar gevangenisstraf en duizend zweepslagen wegens "belediging van de islam." De eerste vijftig zweepslagen kreeg hij vorige week vrijdag tijdens een openbare geseling toegediend, en Badawi zal er iedere vrijdag nog eens vijftig ondergaan tot hij de duizend heeft bereikt.

"Raif hief zijn hoofd ten hemel, sloot zijn ogen en boog zijn rug", citeerde Amnesty International een ooggetuige.

Er is natuurlijk een verschil tussen het vermoorden van cartoonisten en het geselen van bloggers. Maar dan nog!

Saoedi-Arabië zou een leiderschapsrol kunnen vervullen binnen de islam. Halverwege de twintigste eeuw heeft koning Abdoel Aziz al-Saoed de traditionalisten getrotseerd die auto's, radio en de telegraaf niet-islamitisch bevonden, door de Koran hardop te laten voorlezen op de radio.

Sindsdien hebben de Saoedische elites zich teruggetrokken; ze drinken whisky op privé-feestjes, terwijl ze in het openbaar de traditionalisten naar de mond praten. Saoedi-Arabië staat geen christelijke kerken toe en heeft soms Bijbels geconfisqueerd. (Ik heb er ooit een naar binnen gesmokkeld om te zien wat er zou gebeuren als ik werd gepakt; Saoedische douane-functionarissen doorzochten de verkeerde tas.) Het koninkrijk onderdrukt shiieten, financiert extremistische wahabitische madrassa's in de hele islamitische wereld en heeft afgelopen maand twee vrouwen voor antiterrorisme-hoven voorgeleid - wegens het rijden in een auto.

Om het botweg te stellen: Saoedi-Arabië legitimeert islamitisch fundamentalisme en intolerantie.

Islamofobie

Pakistaanse functionarissen spelen een soortgelijk spelletje. Pakistan was ooit een tolerant land, waarvan de eerste premier behoorde tot de Ahmadi-sekte. De Ahmadi's worden nu vervolgd en een christelijke vrouw, Asia Bibi, zit in de dodencel nadat ze zich aan godslastering schuldig zou hebben gemaakt door water te drinken dat alleen voor moslims bedoeld was.

Alle lof voor het Pakistaanse dagblad Dawn, dat het deze week heeft aangedurfd een online-artikel te publiceren van Arafat Mazhar, waarin islamitische juridische argumenten werden aangevoerd om te protesteren tegen de veroordeling van Asia Bibi. Dat is precies wat we nodig hebben.

Eén van de risico's is dat het Westen op de islamitische terreur zal reageren met islamofobie en intolerantie, waardoor de religieuze spanningen worden aangewakkerd - wat de terroristen juist hopen te bereiken. De Franse nationalistische politica Marine Le Pen heeft terrein gewonnen, en we hebben suggesties van Rupert Murdoch en anderen voorbij zien komen dat alle 1,6 miljard moslims op de een of andere manier schuld dragen voor het islamitische terrorisme. Als deze "journalisten" nu eens uit hun zeepbel te voorschijn traden en echt met moslims zouden gaan praten, zouden ze geen nonsens uitkramen - zoals dat Pakistan een Arabisch land is of dat het Britse Birmingham geheel en al islamitisch is en een no-go area voor christenen.

Laten we ons verzetten tegen simplistische verhalen van onze kant, want die hebben al genoeg schade aangericht in de islamitische wereld. De islam is in werkelijkheid net zo complex en divers als bijvoorbeeld "de journalistiek". Tot de moslims behoren zowel de terrorist die in Parijs joden vermoordde als de Malinese arbeider die zijn leven op het spel zette om zeven joden te redden.

In het verleden is onze overreactie op het islamisme soms contraproductief geweest: de regering-Bush was zó bang voor de regering van de Unie van Islamitische Gerechtshoven in Somalië dat zij medeplichtig was aan een Ethiopische invasie in 2006 die leidde tot de opkomst van de terroristische militie Al Shahab. We zijn er allemaal minder veilig uit gekomen.

De Republikeinen hebben president Obama gehoond omdat hij geen topfunctionaris naar Parijs heeft gestuurd. Ze hadden gelijk. Maar laten we ons met meer dan louter symboliek bezighouden en de gematigden in de islamitische wereld steunen die aandringen op veranderingen - en daar soms voor worden gegeseld. Door onze "bondgenoten".

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234