Vrijdag 20/05/2022

Standpunt

Is er een voor en een na 22 maart 2016?

null Beeld belga
Beeld belga

Koen Vidal is journalist bij De Morgen.

Koen Vidal

Is er een voor en een na 22 maart 2016? Uit respect voor de slachtoffers van Zaventem en Maalbeek kun je op die vraag alleen maar spontaan 'ja' antwoorden.

Natuurlijk zal het leven nooit meer hetzelfde zijn want bij de explosies kwamen 35 mensen om het leven. Vele geliefden, familieleden en vrienden bleven achter met een enorm verdriet en met vragen die zij amper een plaats kunnen geven. Wat had mijn geliefde met dat geweld te maken? Hoe haalt een mens het in zijn hoofd om te midden van een groep kwetsbare mannen, vrouwen en kinderen op een knopje te drukken en een bom te laten ontploffen?

Koen Vidal.  Beeld Wouter Van Vooren
Koen Vidal.Beeld Wouter Van Vooren

Ook in de hoofden van hen die geen rechtstreeks slachtoffer zijn, is er een voor en een na. Hoewel we net als vroeger door onze grootsteden wandelen, de metro nemen en vanuit Zaventem op citytrip vertrekken, zit er ergens in ons een angstgevoel dat we niet altijd onder controle hebben. Rationeel weten we dat de kans op een auto-ongeluk onnoemelijk veel groter is dan de kans om slachtoffer te worden van terreur, en toch is er soms dat onbehaaglijke gevoel van in een gevarenzone te leven.

Misschien is dat wel het meest markante aan die 365 dagen na 22 maart 2016: we moesten niet enkel een collectieve shock verwerken, we moesten ook leren omgaan met een groeiend angstgevoel.

Die oefening om die beklemming een plaats te geven, zou wel eens beslissend kunnen zijn voor onze toekomst. Doen we dat slecht, dan staan ons grimmige tijden te wachten. Angst kan verlammen en aanleiding geven tot domme beslissingen: zeker als die beklemming uitgebuit wordt door politici die geen ander talent hebben dan te polariseren en uit te sluiten.

Verbindende projecten

Maar angst en waakzaamheid kunnen er ook voor zorgen dat we gevaren sneller opmerken en er iets aan doen. De idee dat we onze inlichtingendiensten moeten versterken en de invloed van radicale imams moeten tegengaan, is ondertussen aanvaard en nu komt het erop aan om de maatregelen daaromtrent snel uit te voeren.

Minstens even belangrijk is de vraag hoe de verschillende gemeenschappen in dit land in goede verstandhouding met elkaar omgaan. Het valt misschien niet zo op, maar in scholen, wijken en steden zijn burgers en ook wijze politici volop bezig met verbindende projecten die op deze vraag een antwoord proberen te bieden.

22 maart heeft de gevoeligheid hiervoor verhoogd. Het is een fragiel en moeilijk proces dat nog veel volharding zal vergen. Maar het is het enige gepaste antwoord op het verdriet van de slachtoffers en de waanzin van de daders en hun ophitsers.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234