Donderdag 17/06/2021
null Beeld DM/Bart Hebben
Beeld DM/Bart Hebben

ColumnJana Antonissen

Is een vriendschap die je niet meer voelt per definitie voorbij?

Jana Antonissen is journalist. Haar column verschijnt wekelijks.

“Denk je dat we voor altijd vrienden zullen blijven?”, vroeg hij terwijl we uitkeken over een staalblauwe Noordzee-horizon.

“Dat zou fijn zijn”, antwoordde ik. Ik wilde wel, maar was zuinig op mijn eeuwigheid. En terecht: zijn voor altijd bleek nog welgeteld negen maanden te duren.

Toen stuurde hij me een mail om onze intense vriendschap, dan net geen twee jaar oud, te verbreken. Hij voelde het niet meer. Daar had hij het bij kunnen laten, maar om onduidelijke redenen somde hij vervolgens in een agressief, drie pagina’s lang epistel al mijn slechte eigenschappen op, in bullet points.

Achteraf gezien ben ik blij dat hij uit mijn leven verdween voor hij nog grotere brokken kon maken. Maar het zette me wel aan het denken. Is een vriendschap die je niet meer voelt per definitie voorbij? Zo ja, wat doe je dan: laten doodbloeden of actief uitmaken? En bestaat voor dat laatste een goede, of alleszins toch betere manier?

Een vriendin van me maakte onlangs schoon schip in haar innerlijke huishouden. Ze kwam tot de conclusie dat sommige relaties haar niet meer pasten. Ze dacht het contact gewoon te laten verwateren, maar aangezien de boodschap niet altijd overkwam, moest ze wel uitspreken dat ze niet meer wilde afspreken. Hoewel ze dit via een kort, maar kalm bericht deed, stuitte haar mededeling op onbegrip; boosheid zelfs.

Antropoloog en evolutionair psycholoog Robin Dunbar bestudeert al meer dan drie decennia het fenomeen van de vriendschap. Hij ontdekte dat we maximaal met 150 mensen een stabiele sociale relatie kunnen onderhouden. Gaandeweg stelde hij vast dat dit nummer in plaats van een absolute bovengrens eerder een verzameling concentrische cirkels is. De kleinste cirkel is voor boezemvrienden, de grootste voor kennissen.

Zou het kunnen dat we na deze pandemie met een beduidend lager cijfer achterblijven? Covid killed the acquaintance, wordt weleens gezegd. Althans, dat schreef een kennis die ik al anderhalf jaar niet meer zag, en ik vind het wel lekker klinken.

Ik heb altijd met grote ogen gekeken naar mensen die er ook ver na de middelbare schoolleeftijd nog vriendengroepen ter grootte van een hele Chiro-afdeling op nahouden, waarmee ze een resem tradities in stand houden. Mijn vrienden zijn meer versplinterd. Desondanks heb ik er toch drie die al een dik decennium mee gaan: vriendschappen die zich de voorbije tien jaar vrij verplaatsten tussen Dunbars verschillende cirkels; van binnen naar buiten en omgekeerd.

Voor mij is die eb en vloed van vriendschap misschien wel de essentie; elkaar maandenlang niet zien of spreken, maar bij weerzien meteen de draad weer kunnen én mogen oppikken.

Sommige vriendschappen zijn voor altijd, anderen voor even. Maar evengoed blijven ze ook ergens daartussen hangen, en zijn ze, Schrödingers kat-gewijs, allebei.

Ten slotte duurde het ook twee decennia vooraleer de beroemdste vriendengroep ter wereld een Friends-reünie hield. Even waren ze weer vrienden voor het leven; net als vroeger. Alleen met wat meer botox, en buikjes. Oh ja, en een vergoeding van 2,5 miljoen dollar; dat natuurlijk ook.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234