Vrijdag 14/08/2020
Beeld DM

StandpuntMaarten Rabaey

Is een terreurstraf eindig of oneindig?

Maarten Rabaey is journalist van De Morgen.

In alle stilte landden twee IS-vrouwen vorige week in ons land. Zij werden meteen opgesloten omdat hen hier vijf jaar cel wachtte als veroordeelde leden van een terreurnetwerk. Hun jongste kinderen mochten terug naar familie, terwijl oudere kinderen al eerder via Turkije uit Syrië terugkeerden.

Hun advocaat Walter Damen bepleit nu in een interview met deze krant dat de kinderen ‘het recht hebben om vergeten te worden’. Terecht. Ze zijn, ook volgens Belgische kinderpsychologen, te jong om een gevaar in te houden voor onze samenleving. Of de moeders tijdens en na hun celstraf op het goede pad zullen blijven durft Damen nog niet zeggen. “Ik steek mijn hand voor hen niet in het vuur”, zegt hij over zijn cliëntes, en vraagt zich bezorgd af of de gevangenisafdelingen die extremistische gedetineerden hier moeten deradicaliseren wel werken.

Vervolgens oppert Damen de mogelijkheid van ‘een oneindige straf’. Voor wie ervoor kiest om een volledige straf uit te zitten, vindt dat terrorisme moet kunnen, of weigert te deradicaliseren, zou de strafuitvoeringsrechtbank de mogelijkheid moeten krijgen om “die mensen in de cel te houden tot ze voldoen aan de normen van onze samenleving”. Een opmerkelijk pleidooi, dat je eerder verwacht van een strenge openbare aanklager dan van een verdediger.

Toch staat Damen niet alleen. Het debat woedt al een tijdje in de Kamer. Rechters kunnen al sinds 2007 boven op een gewone straf een bijkomende ‘terbeschikkingstelling’ (tbs) aan de strafuitvoeringsrechtbank uitspreken. Wie veroordeeld is voor meerdere moordzaken, verkrachting met de dood tot gevolg of voor dodelijke terreurdaden kan zo al vijf tot vijftien jaar extra straf krijgen. De MR stelde vorig jaar ook al voor om de tbs uit te breiden naar alle terreurveroordeelden, bijvoorbeeld ook naar teruggekeerde IS’ers die enkel gestraft zijn voor lidmaatschap.

Het voorstel is een heikele discussie voor elke rechtsstaat. De politiek moet zich goed bezinnen waar de samenleving op termijn het meeste baat bij heeft: de sleutel weggooien van alle IS-celdeuren of een begeleide reïntegratie onder strikte voorwaarden als een veroordeelde na de straf berouw toont? En hoe maak je met oneindige straffen voor iedereen dan nog het proportionele verschil tussen een IS-beul die terecht levenslang verdient en een lid die in Syrië ‘een meeloper’ was?

Er mag in dit debat ook niet worden vergeten dat veel IS’ers net geradicaliseerd zijn in onze gevangenissen. Alle westerse landen hebben intussen ervaren dat haatpredikerij achter de tralies even gevaarlijk is als daarbuiten. We moeten dus ook de vraag stellen of ‘oneindige straffen’ niet een tegenovergesteld effect zouden hebben. IS-gedetineerden zonder vooruitzicht op vrijlating zullen wellicht sneller geneigd zijn kleine boefjes te manipuleren met hun extreme ideologie dan diegenen die wel nog kans maken hun kinderen op een dag terug te zien.

Misschien loont het vandaag dan ook meer om onze energie te stoppen in het beëindigen van de grondoorzaak van alle IS-terreur, het ‘oneindige conflict’ in Syrië.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234