Maandag 14/10/2019

opinie

Is Dyab Abou Jahjah gevaarlijk?

Dyab Abou Jahjah. Beeld Tim Dirven

Guillaume Van der Stighelen publiceerde onlangs Samen door één deur. Over hoe wij, kinderen van de Verlichting, onze samenleving moeten beschermen (Lannoo).

Met het idee van de vrije meningsuiting hebben de filosofen van de Verlichting ons een prachtig goed gegeven. De gedachte dat je een eigen mening mag vormen en die mag uiten zonder te vrezen voor je leven of je vrijheid is benijdenswaardig. Vraag dat maar aan Turkse burgers die bedenkingen hebben bij hun regering. Maar er is meer. Uitkomen voor je mening is niet alleen ontlastend voor jezelf, het helpt ook een samenleving om zichzelf met kleine stapjes te verbeteren. Het houdt je wakker.

Mensen als Donald Trump, Bernie Sanders, Peter Mertens, Filip De Winter, Geert Wilders, Bart De Wever, Angela Merkel of Aahron Malinsky. Ik benijd hun ongenuanceerdheid. Zij doen over grote maatschappelijke thema's uitspraken waar mensen even zoet mee zijn. Terwijl Erdogan met zijn uitspraak over de doodstraf niet verder komt dan een mompelend "Ik moet wel want het volk vraagt het." Wat Erdogan zelf vindt van de doodstraf, en waarom, komen we niet te weten. Watje.

De samenleving heeft meer aan uitgesproken meningen. Liefst tegenstrijdig. Meningen die zorgen voor gesprekken in de huiskamer en aan de koffiemachine. Over hoe we verder moeten met dat samenleven. Met als resultaat dat er nagedacht wordt. Geredetwist. De ene keer al hoffelijker dan de andere, maar er wordt gepraat. Met dank aan de Verlichting.

Guillaume Van der Stighelen. Beeld Karoly Effenberger

Wat de heren uit de achttiende eeuw er echter vergaten bij te vermelden is dat het incasseringsvermogen vraagt. Als jij zo onbevreesd voor je mening mag uitkomen, mogen anderen dat helaas ook. Je moet er dus tegen kunnen dat alles waar jij in gelooft door anderen in vraag gesteld wordt. Meer nog. Er mag mee gespot worden. Een waarheid is pas sterk als ze tegen een stootje kan. En van stoot gesproken, de Nederlandse VPRO heeft zich wat op de hals gehaald.

Nederland, het land waar alle verlichtingsfilosofen uit Europa hun boeken konden laten drukken zonder onthoofd te worden, is vandaag ondersteboven van het feit dat Dyab Abou Jahjah wordt uitgenodigd om een zomeravond vol te praten. Of Abou Jahjah een geschikte gast is om drie uur televisie vol te keuvelen, laat ik over aan de redactie van Zomergasten. Maar is hij gevaarlijk?

Ik ken Dyab. Ik heb hem leren kennen bij De slimste mens als zeer aangenaam gezelschap. Behoorlijke dosis humor en zelfrelativering. Provocateur et fier de l'être. Spreek hem niet tegen. Laat hem praten en hij doet het zelf wel. Hij geniet ervan als mensen aanstoot nemen aan zijn uitspraken. Zijn wereldbeeld zit vervat in één zin: de heersende islamofobie is het gevolg van een zionistisch complot. Een gedachte als een andere.

In mijn directe omgeving leeft zelfs de overtuiging dat de vluchtelingenstroom in Europa een moslimcomplot is. Om hier ooit de sharia in te voeren. Complottheorieën hebben hun functie. Ze doen een mens goed op momenten dat de complexiteit van de werkelijkheid te hoog gegrepen is voor het kleine verstand waarover we beschikken.

Dyab Abou Jahjah krijgt zijn podium. Hij zal er gretig gebruik van maken. Hij zal er een test van maken voor het incasseringsvermogen van de joodse gemeenschap. Maar als hij zodoende bij één boze moslimpuber het zaadje plant dat je met woorden net zo goed kunt scoren als met een bom, wie weet hoeveel levens we dan hebben gered binnen vijf jaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234