Zaterdag 20/07/2019

Opinie

Is de meet in zicht voor May?

Lieven Buysse. Beeld rv

Lieven Buysse doceert Britse cultuur aan de KU Leuven campus Brussel

Theresa May heeft een akkoord beet. Nu ja, alvast toch met een van de partijen die over de brexit moeten beslissen. Ironisch genoeg is het makkelijker voor de Britse premier om de 27 resterende Europese lidstaten te overtuigen dan haar parlement – met de eigen Conservatieven op kop – over de streep te trekken.

Het akkoord is uiteraard een compromis. Zo zullen Europeanen niet langer vrij in het land kunnen gaan werken, maar via een vrijhandelsakkoord kunnen goederen wel zonder douanetarieven tussen de handelspartners worden verhandeld. Volgens premier May verandert er voor de Britten in de praktijk nauwelijks iets, terwijl het land wel de vrijheid terugwint over zijn grenzen, financiën en wetgeving.

Het venijn zit in de onduidelijkheid over de toekomstige relatie tussen het VK en de EU. De principes voor de vrijhandelszone die vanaf 2021 moet gelden, zitten in het huidige akkoord vervat, maar niet de details. Zo zal het VK loskomen van het Europese visserijbeleid, maar er moet wel nog een akkoord komen. Niemand wil een harde grens tussen Noord-Ierland en de Ierse Republiek, maar een vorm van controle zal wel nodig zijn. De technologische hulpmiddelen waarop men rekent, zijn nog nooit uitgetest.

Door die onduidelijkheid groeit de vrees dat de overgangsperiode zal worden verlengd tot na 2020. In dat geval blijft het VK nog langer gebonden aan EU-regels terwijl het niet meer aanschuift aan de Europese beslissingstafel, én blijft er geld naar Brussel stromen. De backstop option is al helemaal onverteerbaar: zonder finaal akkoord blijft het VK in een douane-unie met Europa, gelden andere voorwaarden in Noord-Ierland dan in de rest van het land, behoudt het Europees Hof van Justitie zijn jurisdictie in het VK en loopt de rekening op. De onderhandelende partijen verzekeren dat ze die situatie willen vermijden, maar het contrast tussen de details van dat scenario en de vaagheid over wat het dan wel zou worden, maken de backstop net een realistisch (en gevreesd) toekomstbeeld.

‘Te hard’

May heeft een motie van wantrouwen tegen zich afgewend, maar dat geeft haar nog geen gewonnen spel. In het Lagerhuis moet haar minderheidsregering rekenen op gedoogsteun van de Noord-Ierse DUP. Die zou het akkoord niet steunen omdat te veel tekenen erop wijzen dat Noord-Ierland wordt losgeweekt van het VK. Haar eigen partij is dan weer hopeloos gefragmenteerd. De meeste parlementsleden van grootste oppositiepartij Labour zullen het compromis niet steunen wegens te hard, net zomin als de Schotse nationalisten (SNP).

Simpele wiskunde leert ons dus dat May niet aan een meerderheid geraakt voor dit akkoord. Maar de stemming is wellicht pas over twee weken, en dat is lang in de politiek. May rekent op een terugkeer van het gezond verstand door dit akkoord voor te stellen als een redelijk compromis met chaos als alternatief. Ze heeft een punt. Als de deal terug naar af wordt gestuurd, valt haar regering. Nieuwe verkiezingen lijken dan onafwendbaar; ze zijn de droom van Labour, maar de nachtmerrie van de Conservatieven. Als het parlement de zaak niet opgelost krijgt, komt ook een nieuw brexitreferendum in beeld. Kortom: dit akkoord is beter dan niets, we moeten vertrouwen in de verdere onderhandelingen, en zijn we dat interne gekibbel niet stilaan moe?

May speelt hoog spel, maar heeft geen andere keuze. In het beste geval weten we eindelijk tegen welk soort brexit we aankijken, en kunnen de handelsonderhandelingen starten. En met wat geluk valt op de koop toe partij noch land uit elkaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden