Vrijdag 18/10/2019
Hugo Camps. Beeld rv

Column Hugo Camps

Informateurs hebben maar één opdracht: hoe krijgen ze die twee keikoppen uit Antwerpen en Mons weer aan de praat?

Dissidentie mag ook. Onder die vlag vaart Hugo Camps op donderdag.

Alsof het een wondermedicijn tegen een slepende ziekte is, zo parmantig wordt in sommige partijhoofdkwartieren gejongleerd met het begrip confederalisme. Francken en De Wever van N-VA hebben er zelfs een fetisj van gemaakt. Er bestaat ongelijkheid van kennis, want buiten de Vlaams-nationalisten weet niemand wat confederalisme precies betekent. Alleen weten we dat het een hervorming is die niets heel laat van oude gemeenschappelijkheid.

Opvallend is dat de Vlaamse traditionele partijen geen afstand durven nemen van dit sacrosanctum. Ze draaien rond de pot, blazen koud en warm, maar springen durven ze niet. Wouter Beke is kampioen dubbelzinnigheid. Hij zegt de taal van de redelijkheid te spreken, maar is een verkapte separatist. Nu zijn partij in staat van ontbinding verkeert, laten de christendemocraten het land apathisch afschieten richting confederaal noodlot. Ze vechten nog voor weinig.

Fata morgana

Professor Frank Vandenbroucke, weliswaar gesjeesde politicus, heeft in deze krant het zogenaamde confederalisme ontbladerd tot luchtspiegeling. Hij schreef: “Wat N-VA bepleit, is een fata morgana die laat geloven dat we midden in de woestijn een oase van schaduw met overvloedig eten en drinken ontdekt hebben.”

Voor hem zou confederalisme in Brussel een gedrocht zijn. De Brusselaars zouden de vrije keuze hebben tussen twee socialezekerheidsstelsels en dat staat haaks op het grondprincipe van sociale verzekeringen: shoppen kan niet. Daarnaast mag Brussel zichzelf geen gemeenschap noemen.

Frank Vandenbroucke liet in deze krant zijn licht schijnen op het confederalisme. Beeld Photo News

Vandenbroucke voorspelt dat het confederalisme tot dezelfde chaos zal leiden als de brexit. Van een institutionele vechtscheiding komt alleen ellende. Belangrijker dan de exegese van een fata morgana lijkt me de vraag: wie praat nog met wie in dit land? Zonder dialoog tussen de twee landsgedeelten blijft confederalisme een kindertekening. Officieel claxonneren Di Rupo en De Wever dat ze niets meer met elkaar te maken hebben, maar dat kan de realiteit niet zijn. Als dat zo zou zijn, is het land de facto uiteengevallen.

De politiek is soms een labyrint met duistere gangen en haperend licht. Veel blijft ongezien. Geheime ontmoetingen en gesprekken zijn beproefde geplogenheden. Ze zijn in dit gebroken land zelfs een conditio sine qua non om de brokstukken gelijmd te houden. Dus is de vraag: is er nog contact tussen Elio en Bart? Hebben ze al gezanten uitgestuurd voor een toenaderend gesprek? Wie weet wisselen ze elkaars boekhouding al uit.

Voor de vorming van de regering-Michel is veel massagewerk gebeurd door lobbyisten en vrienden van de hoofdrolspelers. Een lobbyist bracht de vijandige politieke spelers van MR en N-VA samen aan tafel in het Brusselse restaurant Bruneau. De Vlaamse ex-liberaal Pierre Chevalier, die bevriend is met vader en zoon Michel, hield het contact warm. Wil het hier ooit tot een confederaal design komen, zullen De Wever en Di Rupo uit hun loopgraven gelokt moeten worden. En dan nog heeft Vandenbroucke gelijk dat confederalisme een fata morgana is.

Belgen worden in Europa en de wereld gezien als diplomatieke bruggenbouwers. De Harmel-doctrine, om maar iets te noemen, was wereldwijd gekend. Pendelen tot je erbij neervalt. Maar voor ons eigen institutioneel evenwicht lijkt het dat verzoenende bricoleurs niet thuis geven. De mentale gettovorming rukt op en er staan geen patriarchen klaar om de kinderen van de Wetstraat een lesje te leren.

Ritueel van lafheid

De informateurs hebben in wezen maar één opdracht: hoe krijgen ze die twee keikoppen uit Antwerpen en Mons weer aan de praat? De brandstapel afkondigen voor een regering zonder Vlaamse meerderheid is van een tergende onnozelheid. Michel I zonder Franstalige meerderheid kon toch ook? Met of zonder confederalisme, PS en N-VA moeten hoe dan ook aan tafel. En niet voor de boedelscheiding, voor de herdefiniëring van gemeenschappelijkheid. We zijn tenslotte Soedan niet.

In een van nature al versplinterd land zijn veto’s het ritueel van lafheid. Dit geldt natuurlijk niet voor het cordon sanitaire. Maar staatsdragende partijen mogen zich niet laten kennen aan de wellust van de uitsluiting. Dan zijn ze niet langer statelijk.

Het uitsturen van twee oude knarren met gevlekte carrières als informateur was niet de gelukkigste keuze van het staatshoofd. Waarom eens geen frisse veertiger in de startblokken brengen voor het grote werk? Het hoeft niet per se een politicus te zijn, een koele manager gaat makkelijker om met ideologisch afval van politieke partijen. Met fata morgana’s als het confederalisme weet hij ook wel raad.

De politiek is gedesacraliseerd. Ik vind dat best jammer, maar het is niet anders. Soepele koorddansers hebben het gehaald van wijze mannen met ethische principes. Democratie is trumpiaans of zal niet zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234