Donderdag 29/09/2022
Marc Van Ranst Beeld dm
Marc Van RanstBeeld dm

OpinieMarc Van Ranst

In troebele tijden heb je het liefst geen Van Grieken-achtige extreemrechtse dilettant aan het roer van het land

Marc Van Ranst is viroloog aan de KU Leuven. Zijn column verschijnt tweewekelijks, afwisselend met Els van Doesburg.

Marc Van Ranst

Zondag kiezen de Fransen in de tweede ronde hun president: ofwel de sociaal-liberaal Emmanuel Macron van La République en marche, ofwel de extreemrechtse Marine Le Pen van het ‘Frans Belang’ (Rassemblement National), tot 2018 het ‘Frans Blok’ (Front National). In de eerste ronde haalde Macron 28 procent van de stemmen en Le Pen 23. Velen realiseren zich niet hoe dicht de linkse Jean-Luc Mélenchon van La France insoumise met 22 procent aanschurkte bij de tweede ronde. Met 7,7 miljoen stemmen deed hij het amper 400.000 stuks minder goed dan Le Pen. Op een verre vierde plaats kwam de extreemrechtse Éric Zemmour van Reconquête met 7,1 procent, zo behaalden extreemrechtse presidentskandidaten voor het eerst samen meer dan 30 procent.

Sommige traditionele partijen werden van de kaart geveegd. Anne Hidalgo van de centrumlinkse Parti Socialiste, de fiere partij van Mitterrand en Hollande, behaalde slechts 1,7 procent. Valerie Pécresse van de centrumrechtse Les Républicains, erfgenamen van De Gaulle, Pompidou, Chirac en Sarkozy, behaalde amper 4,8 procent, net onder de 5 procent-drempel. In dat geval worden in Frankrijk de onkosten van de verkiezingscampagne niet terugbetaald. Dat betekent een financieel en mogelijk fataal debacle van 15 miljoen euro voor Les Républicains.

Macron versus Le Pen, dus. Net als in 2017. Het is de derde keer dat een Le Pen de tweede ronde haalt. In 2002 verraste vader Jean-Marie Le Pen vriend en vooral vijand door samen met Jacques Chirac de eerste ronde te overleven. Frankrijk was in shock. Prompt werd een nationaal front gevormd tegen het Front National. Chirac weigerde een verkiezingsdebat met Le Pen “omdat hij de banalisering van de intolerantie en de haat weigerde te aanvaarden”, en won de tweede ronde met forfaitcijfers: 82 tegen 18 procent.

In 2017 was de verrassing al iets minder groot toen Macron en dochter Marine Le Pen het in de tweede ronde tegen elkaar opnamen. Spannend was het nooit: het finale tv-debat werd een fiasco voor een slecht voorbereide en vermoeide Le Pen en Macron werd op zijn 39ste de jongste president ooit: 66 tegen 34 procent.

Woensdagavond debatteerden Macron en Le Pen opnieuw, alsof debatteren met extreemrechts nu de normaalste zaak van de wereld geworden is. Macron lonkte beleefd naar de Mélenchon-kiezer, en Le Pen danste nerveus rond vervelende vragen over haar niet-terugbetaalde lening bij een Russische bank met nauwe Kremlin-banden. Beiden deden hun best om zo presidentieel mogelijk te lijken, maar dat is altijd eenvoudiger wanneer er 5 jaar Élysée-ervaring op je cv staat.

Een gemakkelijke eindoverwinning voor Macron, denk je dan, maar dat zal het allerminst zijn. Macron neemt het namelijk niet op tegen dezelfde Le Pen van 2017. La nouvelle Le Pen est arrivée en Marine 2.0 projecteert naar de kiezers een aan de oppervlakte bedachtzamer imago en predikt een sociaaleconomisch programma dat linkser is dan dat van Macron. In de realiteit wil Le Pen echter een keiharde anti-immigratiepolitiek voeren, het dragen van een hoofddoek op straat verbieden, de Franse windturbines afbreken, uit de Europese elektriciteitsmarkt stappen, het Franse recht boven het Europese plaatsen, een pak minder NAVO- en EU-bijdragen betalen, grenscontroles herinvoeren en een Orban-achtige extreemrechtse ‘Eigen volk eerst’-koers varen.

Momenteel voorspellen de peilingen 56 procent voor Macron en 44 voor Le Pen. Vergeleken met 2002 en 2017 wordt de winstmarge steeds minder comfortabel (als je niet van extreemrechts houdt). Macron krijgt wellicht nog vijf extra presidentsjaren. In 2027 wacht ofwel opnieuw Marine Le Pen (die dan 58 jaar zal zijn), ofwel de volgende telg van de Le Pen-clan: Marion Maréchal-Le Pen, kleindochter van Jean-Marie en nichtje van Marine Le Pen. Zij werd in 2012 als 22-jarige de jongste volksvertegenwoordigster in de geschiedenis van de Franse Republiek en is momenteel de vicepresident van Zemmour’s extreemrechtse Reconquête.

Marion zou in 2027 met haar 37 jaar de jongste president ooit kunnen worden. Ik hoop van niet. Frankrijk is en blijft een belangrijke EU-partner, een kernmacht en een permanent lid van de VN Veiligheidsraad. In troebele tijden heb je het liefst geen Van Grieken-achtige extreemrechtse dilettant aan het roer van het land.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234