Dinsdag 10/12/2019
De alliantie die Ronald Reagan grootmaakte zet Donald Trump nog onder hoogspanning. Beeld EPA

Pohlmann & Calvo

In tegenstelling tot ideoloog Reagan maakt Trump van inconsistentie zijn handelsmerk

Joachim Pohlmann is woordvoerder van Bart De Wever en schrijver. Zijn wissel- column met Kristof Calvo (Groen) verschijnt op vrijdag.

"En die Nancy ben ik kwijt', zong Hugo Matthysen. Al kwam mijn Nancy niet uit Blankenberge, maar uit het iets mondainere New York. Nancy Davis heette ze voluit. En hoewel ze als actrice enige naambekendheid had genoten, kent u haar beter als Nancy Reagan. Ze overleed dit weekend.

Ik heb me bij het fraaie schouwspel van de Amerikaanse voorverkiezingen vaak afgevraagd wat zij ervan gedacht moet hebben. Afschuw over de malaise bij de Republikeinen - een partij waaraan zij misschien meer verknocht was dan haar man? Of toch herkenning?

Want tussen Ronald Reagan en Donald Trump zijn er wel wat gelijkenissen. En niet enkel omdat ze de voornamen hebben van een circusduo. Reagan werd amper serieus genomen - hij was 'maar een B-acteur' - en vervolgens uitgespuwd toen bleek dat hij het kon halen. Trump kan er over meepraten.

Reagan behoorde evenmin tot het partijestablishment. Hij was 'te extreem' voor de gezapige oude heren in driedelig pak die toen de dienst uitmaakten. En dat hij het in de voorverkiezingen van 1976 had opgenomen tegen aftredend president Gerald Ford, werd hem niet in dank afgenomen.

Joachim Pohlmann. Beeld rv

Het leidde bij de primary's van 1980 tot een frontale botsing tussen Reagan en partijsoldaat George Bush Sr. Nadat de moderator in een bits debat dreigde de microfoon van de recalcitrante Reagan uit te zetten, antwoordde die arrogant: 'I'm paying for this microphone!'

Je hoort het Trump zo zeggen. Ongetwijfeld met gelijkaardig effect: de zaal werd wild en Reagans populariteit steeg naar ongeziene hoogte. De nominatie glipte Bush door zijn vingers, tot wanhoop van de Grand Old Party. Reagan had hen niet nodig. Hij had de media, hoe kritisch die ook waren.

The Great Communicator wist welke boodschap hij waar en hoe moest vertellen, met een spontaan grapje erbij. Of toch schijnbaar spontaan, want hij hield die op steekkaarten bij. Reagan vond er zowat de oneliner mee uit. Net zoals Trump eigenhandig de mediawetten aan het veranderen is.

Maar er is een verschil. Beiden wisselden weliswaar van kamp, maar Trump maakt van inconsistentie zijn handelsmerk. Reagan daarentegen, was een ideoloog. Met zijn speech 'A Time for choosing' leverde hij het manifest van rechts in de 20ste eeuw af.

Daarin legde hij de principes vast die hij zijn verdere leven zou aanhouden: een beperkte overheid, een vrije markt, individuele vrijheid en patriottisme. "Ik heb in heel mijn leven maar één speech geschreven, en die honderden keren herhaald", grapte Reagan vaak.

Hij hield die toespraak voor de presidentscampagne van Barry Goldwater in 1964. Net als Reagan en Trump was Goldwater een outsider die gediaboliseerd werd. De Democraten voerden campagne met 'In your guts, you know he's nuts' en schilderden hem - onterecht - af als een racist en fascist.

Het midden werd doodsbang voor Goldwater en zelfs centrumrechts keerde zich van hem af. Het werd de meest afgetekende verkiezingsnederlaag ooit. Maar het maakte de weg vrij voor de Reagan Revolution, een alliantie van conservatieven, libertairen en gelovige christenen.

Die alliantie zet Trump nu onder hoogspanning. National Review, het lijfblad van Reagan, keert zich tegen Trump en binnen de GOP heerst een stellingenoorlog. Net zoals bij Goldwater. En bij Reagan 16 jaar later.

Wordt Trump een nieuwe Reagan of een nieuwe Goldwater? De Saturday Night Live-parodie van Hillary Clinton vatte het met Stealers Wheel als volgt samen: 'Clowns to the left of me, jokers to the right. Here you are, stuck in the middle with me.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234