Dinsdag 29/11/2022

Opinie

In plaats van verkrampt te reageren zouden we de band van de Turken met hun vaderland als iets positiefs moeten zien

Belgische Turken brengen in Antwerpen hun stem uit. Beeld Eric de Mildt
Belgische Turken brengen in Antwerpen hun stem uit.Beeld Eric de Mildt

Dries Lesage is politicoloog aan de UGent en auteur van het boek Wat u niet mag weten over Turkije (Lannoo, 2016)

Dries Lesage

Gisteren was het aan het Turkse consulaat in Antwerpen al druk om te stemmen voor of tegen het presidentiële systeem. Al sinds de komst van de Turken in de jaren 60 heb je hier ook Turkse politiek. Maar nu de spanningen in Turkije weer oplaaien en de meeste Belgen daar sterke meningen over hebben, wordt het als een probleem gezien. Politici van verscheidene partijen stellen de band met Turkije openlijk in vraag. Als het van de N-VA afhangt, wordt de dubbele nationaliteit afgeschaft. Die zou de integratie belemmeren en Ankara redenen geven om zich met ons land te bemoeien. België haalt alvast opgelucht adem dat Erdogan himself hier geen campagne komt voeren.

Dries Lesage. Beeld Eric de Mildt
Dries Lesage.Beeld Eric de Mildt

In 2014 werd 50 jaar Turkse migratie gevierd, na een relatief succes inzake harmonieus samenleven. Maar sinds kort zorgt de Turkse politiek voor een zorgwekkende splijtzwam tussen ons allen. De Turken worden streng aangesproken op “Erdogan”. Maar het grootste deel onder hen herkent zich niet in de manier waarop Belgische media en politici de brutale en complexe machtsstrijd in Turkije belichten. Deze stigmatisering maakt stilaan brokken in het sociale weefsel.

Onvoorstelbare paradox

Europese politici, media en opiniemakers zouden relaxter naar de binding van onze Turken met hun moederland moeten kijken. Die passionele interesse hoort bij diaspora’s, en diaspora’s horen bij mondialisering. Wij maken bovendien een onvoorstelbare paradox mee. Europese regeringen en media hebben zich zelf nog nooit zo fel met de interne keuken van Turkije beziggehouden. Aan de hand van zwart-witbeelden kiezen ze partij tegen Erdogan en voor oppositiekrachten waar qua democratie en mensenrechten ook veel op aan te merken valt. De N-VA pleit “tegen de import van Turkse politiek in ons land”, maar betoogt wel vrolijk mee in een zee van PKK-vlaggen. De PKK heeft duizenden mensenlevens op haar geweten en staat op de Europese terreurlijst.

Formele ingrepen als de afschaffing van de dubbele nationaliteit kunnen alleen maar kwetsen, maar de emotionele band van de Turken met Turkije nooit doorknippen. Natuurlijk kunnen onze Turken niet onverschillig blijven voor de zware polarisatie, talloze aanslagen en gevaarlijke regionale situatie ginder. Als de staatsgreep van 15 juli was gelukt, was het land nu misschien in een burgeroorlog gedompeld. Voor de enen betekent een “ja” in het referendum van 16 april eindelijk een sterk, democratisch verkozen gezag, dat voor het eerst in 100 jaar een tegenwicht biedt aan allerlei ondemocratische machtsgroepen binnen de staat, gewapende bewegingen zoals de PKK en de inmenging van buitenlandse mogendheden. Voor de anderen bevat het voorgestelde presidentiële systeem veel te weinig checks and balances, en zou het vooral de autocratie van Erdogan tot 2034 consolideren. Met zo’n inzet gaat ook een grote betrokkenheid gepaard.

In plaats van verkrampt te reageren zouden we de band van de Turken met hun vaderland vooral als iets positiefs moeten zien. Zij leggen een brug tussen Europa en zijn belangrijke buur Turkije. Hun meervoudige identiteit omvat heel wat troeven op economisch en cultureel vlak. Als de nodige luisterbereidheid en dialoog er zijn, kunnen onze Turken hun medeburgers ook een beter inzicht verschaffen in de Turkse geschiedenis en actualiteit.

Maar nu praten Europeanen en Turken naast elkaar. Een openhartig gesprek zou nochtans het wederzijdse onbegrip doen verzachten en het eigen grote gelijk in vraag stellen. Turken en andere landgenoten met een migratieachtergrond kunnen perfect van hun beide landen houden. Als we hen hierom niet uitspuwen, zullen zij België net nog meer als het land van hun toekomst omarmen. Laat tussen Europa en Turkije dus een stevige Bosporus-brug staan, met intens tweerichtingsverkeer van samenwerking op vele vlakken, maar ook een pittig debat over wat aan beide kanten gaande is en welke democratische waarden ons binden.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234