Maandag 19/04/2021
null Beeld DM
Beeld DM

StandpuntBart Eeckhout

In klimaat- en milieukwesties heeft de tijd van pappen en nathouden stilaan zijn limieten bereikt

Bart Eeckhout is hoofdredacteur van De Morgen.

Een besluit van de Vlaamse Raad voor Vergunningen­betwistingen sprenkelt een parfum van crisis over de Vlaamse regering. Hoewel parfum niet het meest geschikte woord is om een netelige kwestie te omschrijven die omgeven wordt door een geur van koeien- of kippenmest. De Raad schrapte de uitbreidingsplannen van een kippenkwekerij, met als argument dat de Vlaamse regels daarover onwettig zijn omdat ze zelf ingaan tegen de dwingende Europese regel dat de uitstoot van stikstof dringend moet gaan dalen.

Zo dreigt, twee jaar na Nederland, ook Vlaanderen zijn eigen stikstofcrisis te gaan krijgen. In Nederland dienden na een gerechtelijk arrest alle grote bouwprojecten stilgelegd te worden. De Nederlandse regering legde een plan van maar liefst 5 miljard op tafel, met onder meer het opkopen van vervuilende veebedrijven als doel. Dan nog kreeg ze een nog niet geheel geluwde boerenkrijg voor de kiezen.

Wat het Nederlandse voorbeeld alvast leert, is dat in klimaat- of milieukwesties de tijd van pappen en nathouden stilaan zijn limieten bereikt heeft. Onhoudbaar wordt de politiek om beloftes over de lange termijn te koppelen aan een beleid dat op de korte termijn niets of zo weinig mogelijk verandert. We naderen het omslagpunt waarop de lange termijn de korte termijn wordt, en keuzes, ook harde keuzes, onafwendbaar worden.

Dat lastige besef is nog niet helemaal ingedaald bij de Vlaamse regering. Milieuminister Zuhal Demir (N-VA) dacht er slim aan te doen door de stikstofkwestie te verbinden aan een ander doorzeurend dossier: de kernuitstap. Als grote projecten voortaan moeten bewijzen dat ze de uitstoot van stikstof niet verergeren, dan geldt dat ook voor de bouw van gascentrales, had de minister bedacht. Daarmee sloeg ze de bal weer op het terrein van de tegenstrever. In dit geval zijn dat zowel de groenen als de federale regering.

Besturen blijkt evenwel lastiger te zijn dan een partijtje tennis. De bal komt razendsnel terug. Want als minister Demir een probleem wil maken van de stikstofimpact van gascentrales, dan zou ze ook een nog veel groter probleem moeten maken van andere dossiers die voor haar partij en voor de Vlaamse industrie en landbouw in het algemeen essentieel zijn. Denk aan de plannen om havenindustrie uit te breiden of de verbreding van de Brusselse ring.

Minister Demir is niet de enige die nog niet helemaal doorheeft dat dit veranderlijke tijden zijn. Met elk krantenbericht over stikstof wordt coalitiepartner CD&V nog wat nerveuzer. De grote stikstofverspreider is immers de agro-industrie, de landbouw op megaschaal. Hier is de macht en het marktaandeel van de Boerenbond in het geding. Toch lijkt er in het om ruimte en gezonde lucht snakkende Vlaanderen geen weg naast verandering, met minder maar betere en duurzamere landbouw.

Om daartoe te komen zal helaas eerst een grote crisis nodig zijn. Misschien is die nu wel begonnen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234