Maandag 21/06/2021

OpinieBart Cammaerts

In het VK is er licht aan het einde van de tunnel, waarom niet in België?

Jongelui drinken in de Londense wijk Soho. In het VK opent de horeca opnieuw zijn deuren.  Beeld Getty Images
Jongelui drinken in de Londense wijk Soho. In het VK opent de horeca opnieuw zijn deuren.Beeld Getty Images

Bart Cammaerts is hoogleraar politiek en communicatie aan de London School of Economics and Political Science (LSE).

Het doet wat met een mens, het voorrecht om weer gezellig op een terrasje in Londen te ‘mogen’ zitten en een drankje te ‘mogen’ nuttigen. Weliswaar buiten in de kou, maar een kinderhand is snel gevuld in deze pandemische tijden...

In tegenstelling tot België en bij uitbereiding de hele EU, heeft de Britse regering haar coronazaakjes beter geregeld, momenteel dan toch, want in januari zag het er veel benarder uit in het VK dan op het continent. Je mag de huidige toestand bijna geheel op het conto schrijven van een veel snellere vaccinatiecampagne, die beleidmakers toelaat om de samenleving, geleidelijk maar sneller dan in Europa, weer te openen. Zo’n 50 procent van de hele bevolking en alle 50-plussers hebben hun eerste shot al gehad, onder wie ook ik. De Britten staan echter ook nog ver van een min of meer volledige normalisering, die zou voor begin juli zijn, maar er is tenminste een duidelijk perspectief en verschillende fases om uit deze collectieve nachtmerrie te geraken, een perspectief dat Belgische burgers hebben noch krijgen.

Het enige wat de Belgische burgers krijgen momenteel is stijgende repressie en politionele handhaving van een reeks alsmaar absurder wordende en onhoudbare regels en verboden. Een avondklok is hier in het VK bijvoorbeeld nooit aan de orde geweest; het laat de politie wel toe om iedereen na een bepaald uur te arresteren of op de spreekwoordelijke bon te smijten. De aanpak hier in het VK is veel minder repressief geweest in vergelijking met het continent. Er is meer een soort nudge-beleid gevoerd met meer vertrouwen in het gezond verstand van de bevolking, en dus minder focus op handhaving en bestraffing zoals we in Europa zien. Het nieuws wordt hier niet overheerst door verhalen over ‘lockdownfeestjes’, wat niet wil zeggen dat die niet plaatsvinden, ze worden gewoon minder met macho machtsvertoon stilgelegd en er wordt misschien ook wel minder geklikt hier, each to their own.

Het is frappant om in dit verband de cijfers er even bij te nemen. Van het begin van de pandemie in maart 2020 tot februari 2021 heeft de Belgische politie 1.754 coronaboetes per 100.000 inwoners uitgedeeld, terwijl hun Britse tegenhangers 105 burgers beboet hebben per 100.000 inwoners. Dat is een enorm verschil en ik denk ook dat dat verschil, in combinatie met het gebrek aan perspectief, voor een groot deel verklaart waarom het in België momenteel op ontploffen staat. Mensen pikken het almaar driestere optreden van de politie niet langer, en het draagvlak voor de draconische inperkingen van burgerlijke vrijheden en rechten smelt alsmaar verder weg – mooi gesynchroniseerd met de almaar stijgende temperaturen.

Between a rock and a hard place

De Belgische politici, zowel nationale als regionale en lokale, zitten uiteraard ook wat between a rock and a hard place, zoals men dat zo mooi zegt in het Engels. De rock is dat de cijfers er veel beter uitzien in het VK met gemiddeld 3,4 nieuwe besmettingen per dag per 100.000 inwoners in vergelijking met 30,4 in België. Wat nog duidelijker is, en misschien wel veel belangrijker in functie van het openen van de samenleving, is de drastische daling van het aantal covidgerelateerde doden. In het VK was dat vorige week 1 persoon op 2 miljoen inwoners, in België was dat nog 8 per 2 miljoen inwoners. Het blijkt dus hoe langer hoe meer dat vaccinatie niet enkel beschermt tegen het oplopen van de ziekte, maar ook de kans dat je ervan sterft als je het alsnog krijgt drastisch doet reduceren. Dat maakt dat het niet meer of minder schadelijk is dan een normale griep, wat het ‘leven met corona’ mogelijk maakt in plaats van het nulrisico te proberen na te streven.

Bart Cammaerts. Beeld Wanda Detemmerman
Bart Cammaerts.Beeld Wanda Detemmerman

De hard place is echter dat België niet genoeg vaccins te zijner beschikking heeft om de vaccinatiegraad snel te kunnen opvoeren. De Britten hebben sneller en harder onderhandeld met de farmaceutische industrie, vooral dan met Oxford-AstraZeneca, en hebben daar betere garanties voor leveringen uit verkregen. Ze betalen ook meer dan Europa. Het is niet voor niets dat Boris Johnson onlangs declameerde dat het kapitalisme en hebzucht aan de basis liggen van ‘hun’ overwinning tegen Covid-19.

Wat mij betreft hadden die patenten al lang ge(inter)nationaliseerd moeten zijn. Als de pandemie gebruikt kan worden om onze meest fundamentele rechten weg te nemen en een onwaarschijnlijk repressief optreden te legitimeren, dan kunnen we als internationale gemeenschap toch ook best het kapitalisme en de farmaceutische industrie even buitenspel zetten en de covidvaccins generisch maken, niet?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234