Donderdag 06/10/2022
null Beeld DM
Beeld DM

StandpuntBart Eeckhout

In het kader van ‘efficiëntie’ staan veel mensen steeds vaker hulpeloos voor een gesloten bushalte, station of bank- of postkantoor

Bart Eeckhout is hoofdredacteur.

Bart Eeckhout

“Ik heb niets tegen postbodes die langsgaan bij oudere mensen om even na te gaan of alles oké is, maar het kost geld. Als de overheid het belangrijk vindt dat wij die rol op ons blijven nemen, dan moet ze de post daarvoor vergoeden.” Woorden die Johnny Thijs, de vroegere postbaas, vijf jaar geleden uitsprak in deze krant. De zak geld kwam niet. En dus stampen postbodes brieven en kranten in sneltreinvaart in de bussen, als ze zich al niet de pleuris rijden in met pakjes volgeladen busjes .

Na Bpost staan nu ook De Lijn en NMBS voor een grondige hervorming. Het codewoord voor al die gelijkaardige veranderingen is efficiëntie. Het is niet langer efficiënt om ‘facteurs’ als een parttime-sociaal assistent van deur tot deur te laten gaan; het is niet langer efficiënt om bussen langs elk dorp en gehucht te sturen; het is niet langer efficiënt om stations te bevolken met loketbediendes.

Rationeel valt voor elk van die hervormingen wel wat te zeggen. Neem de ‘vervoerregio’s’ waarop De Lijn zich gaat concentreren. Bussen prioritair inzetten op grotere, stedelijke vervoersassen maakt hen betrouwbaarder en nuttiger voor het grootste deel van hun publiek. Hetzelfde kan gezegd worden over de sluiting van stationsloketten. Er vallen voor NMBS-personeel vast nuttiger opdrachten te verzinnen dan een paar kaartjes per dag verkopen achter glas.

Wat hier ‘efficiëntie’ heet, moet eigenlijk ‘besparing’ genoemd worden. Kostenposten worden afgesloten en niet noodzakelijk vervangen door een gelijkwaardige dienstverlening. Dat gaat ten koste van oudere mensen, mensen in afgelegen gebieden, minder mobiele mensen, digitaal minder geletterde mensen.

Nogal vaak zijn dat dezelfde of overlappende groepen mensen. Ze wonen in vervoerswoestijnen, zien hun sociale contacten verdampen in de druk-druk-druk-samenleving en begrijpen niet waarom ze, in het kader van ‘betere dienstverlening’ steeds vaker hulpeloos voor een gesloten bushalte, station of bank- of postkantoor staan. De woedende radicale stem in landelijk gebied bij de recentste gemeenteraadsverkiezingen is mogelijk mede een echo van die vervreemding.

Johnny Thijs had een punt, vijf jaar geleden. Je kan niet van een overheidsbedrijf vragen dat het concurrentieel wordt op de vrije markt en tegelijk zijn sociale rol blijft opnemen. Als de regering belang hecht aan de maatschappelijke verantwoordelijkheid om ook op de ‘kleintjes’ te letten, dan moet daar wat tegenover staan.

Dat perspectief ontbreekt voorlopig. Kansen genoeg nochtans. Een buurtwinkel of koffiebar in de lege stationskantoren waar met ondersteuning ook treintickets, buskaarten en postzegels verkocht worden, zou een nuttige functie koppelen aan een sociale impuls. Het is alvast een aantrekkelijker vooruitzicht dan desolate, pas gerenoveerde stationshallen die baden in kil neonlicht en penetrante pislucht.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234