Zondag 25/08/2019

Column

In het hedendaagse kunst- en cultuurklimaat is de prestatienorm doorslaggevend

Hugo Camps. Beeld Bob Van Mol

Dissidentie mag ook. Onder die vlag vaart Hugo Camps elke donderdag.

De legendarische museumdirecteur van het Stedelijk, Rudi Fuchs, helaas gepensioneerd, had ik graag gehoord over de soap rond het MSK en de halvelings gekruisigde directeur Catherine de Zegher. Fuchs heeft zelf ervaren hoe precair de positie van een museumdirecteur is. Gevoelens van ballingschap waren hem niet vreemd. Hij zei me ooit: “De kern van het museum is de vergelijkbaarheid van de dingen. Dat is ook voor kunstenaars weleens ingewikkeld. Ze kunnen niet altijd verdragen dat er andere kunst om hen heen is. Dan zeg ik: je kunt nooit de enige willen zijn, je kunt wel de beste willen zijn.” 

Als museumdirecteur voelde hij zich verwant met Wittgenstein, de filosofische fanaat van de 20ste eeuw die zijn opperste geluk in de bioscoop vond als hij een Mars-reep kon eten. “Zo moet je ook naar kunst kijken, met het geluk van een Mars-reep.”

Problematisch wordt het als politieke besturen de normen van een expositie gaan opeisen met de autoritaire pretentie van een esthetische seismograaf. Wijlen Jan Hoet heeft vele gevechten geleverd om zijn vrijheid en eigenzinnigheid de vrije loop te kunnen laten. Omdat ze zelf amateurs zijn, gaan beleidsmensen graag schuil achter de brede rug van gekende experts. Wanneer ben je expert in de brede waaier van kunst? Volgens Fuchs voert kapitein Haddock ook iets toe aan de beperkte visie van hogere kunsten. Tja, word dan maar expert.

Toporovski-collectie

Om het kort samen te vatten: de collectie van de Toporovski’s in het Gentse MSK zou brol zijn. Dat beweren kenners en experts zonder voorbehoud. De Russische avant-gardekunst lijkt de toets van de vervalsing niet te kunnen doorstaan. Igor en Olga Toporovski hadden al een besmeurde reputatie en schieten tekort in de informatie over de tentoongestelde werken. Enig wetenschappelijk onderzoek werd op afstand gehouden, waardoor de herkomst van de werken moeilijk te achterhalen was. Daarmee brachten ze directeur Catherine de Zegher in een wankele positie. Haar autoriteit is door de Gentse gemeenteraad opgeheven. 

Enkele werken uit de collectie van de Toporovski's in het MSK. Beeld BELGA_HANDOUT

Bezwarend is de publicatie in De Standaard, waarin De Zegher wordt beschuldigd van misleiding. Ze zou de cultuurcommissie van de stad hebben voorgelogen inzake betrokkenheid van externe experts. De genoemde experts hoorden pas achteraf van de tentoonstelling in het MSK. Vreemd. Ook al omdat Catherine de Zegher van New York tot Venetië naam heeft gemaakt met haar tentoonstellingen en als cocurator van biënnales.

Jacht op succes

Misschien is ze te gretig geweest in haar jacht op succes. Ze heeft ook goeie dingen gedaan voor het MSK, bezoekers gelokt naar tentoonstellingen. In het hedendaagse kunst- en cultuurklimaat is de prestatienorm doorslaggevend. Er moet volk over de vloer komen, anders geen geld voor experimenten. En moeten we naar Caravaggio blijven kijken alsof we een ouwe kaas ruiken. 

Museumdirecteuren horen ver te gaan in de improvisatie om de tent open te houden. Ik weet niet of dat in de reuring rond het MSK ook speelde, maar ik weet wel dat de politiek de kunstsector steeds dichter op de huid zit. Het autonome karakter van een museum moet afgedwongen worden. Soms wordt er door de museumdirecteur en het gemeentebestuur letterlijk onderhandeld over een of ander initiatief. Als je dan een collectie vroeg-Russische avant-garde krijgt voorgeschoteld, komt het water je in de mond.

Of misschien was het ego van De Zegher te groot, dat kan ook. Communicatief was ze weinig alert. Maar dat manco is te klein voor de galg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden