Zaterdag 19/10/2019

Standpunt

In Europese zaken is CD&V altijd principieel geweest. Eerst de macht, dan de moraal

Bart Eeckhout. Beeld Eva Beeusaert

Bart Eeckhout is hoofdredacteur van deze krant.

Een geheugen kan soms nuttig zijn. Voor de Europese verkiezingen van 1999 dienden CVP-vertegenwoordigers van progressieve ACW-signatuur een motie in op hun partijconges. De EVP moest de Forza Italia van de populist Silvio Berlusconi aan de deur zetten, zo luidde het.

Het voorstel werd door de zeer eerbiedwaardige en Europeesgezinde machthebbers van de partij – Jean-Luc Dehaene, Herman Van Rompuy – weggehoond. Forza Italia behoort tot vandaag tot de EVP. Het mag met Antonio Tajani zelfs de voorzitter van het Europese Parlement leveren.

In Europese zaken is CVP/CD&V en bij uitbreiding de EVP altijd principieel en uiterst consequent geweest. Eerst komt de macht, dan pas de moraal. Om de macht te behouden, wordt alles op alles gezet. Regels worden desnoods omgebogen, zoals bij de licht crapuleuze benoeming van Junckers kabinetschef Martin Selmayr tot hoogste ambtenaar van de Europese Unie.

Dezelfde ‘beginselvastheid’ zie je ook nu weer in de kwestie-Orbán. Er is een goede kans dat de Europese Volkspartij haar Hongaarse leden van de partij Fidesz van Viktor Orbán uitsluit. Orbán heeft het verkorven, nu hij in zijn antimigratiepropaganda ook Commissie-voorzitter Juncker op de korrel neemt. Juncker is een EVP’er, en die kritiek is blijkbaar een brug te ver.

We zouden het nieuwe Orbán-standpunt bij CD&V/ EVP in het beste geval een late bekering kunnen noemen. Al jarenlang bekwaamt de heer Orbán zich erin de liberale rechtsstaat in zijn land uit te hollen: het gerecht wordt aan banden gelegd, de vrije pers gemuilkorfd, burgers worden ongelijk behandeld. Een universiteit moest in Boedapest zelfs de deuren sluiten, weggepest door de trawanten van de premier.

Het is nogal wat, zo bij elkaar opgeteld. Toch heeft dat riskante beleid de EVP nooit kunnen inspireren tot enige daadkracht ten aanzien van de Hongaarse kameraden. Maar nu Orbán Jean-Claude Juncker durft aanvallen, vallen de schellen van de ogen. Eindelijk, zeg maar.

De reden waarom Orbán & co. nu kunnen worden gedumpt, heeft ook alweer met macht te maken. De EVP zoekt naar een nieuwe positie in Europa, in een sfeer die wantrouwiger en gepolariseerder is dan ooit. De aloude enerzijds-anderzijds-houding valt niet meer vol te houden. Ofwel blijf je voluit de kaart van Europa en van bruggen bouwen trekken, ofwel deal je met populisten van het slag Orbán. Blijkbaar heeft de EVP haar keuze gemaakt.

De zaak-Orbán is niet alleen van belang voor CD&V in Vlaanderen. Als straks een rechts-populistische, eurosceptische fractie aantreedt in het Europees Parlement, met de volgelingen van Orbán, Thierry Baudet of de Polen van Kaczynski, haakt in Vlaanderen de N-VA dan het karretje aan? Dat zou meteen ook een verhelderend antwoord opleveren op de vraag welke partij de N-VA nu eigenlijk wil zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234