Woensdag 30/11/2022
Valerie Trouet. Beeld DM
Valerie Trouet.Beeld DM

ColumnValerie Trouet

In een warmere wereld komen orkanen niet per se frequenter voor, maar ze worden wel intenser en ze vertragen

Valerie Trouet is klimaatwetenschapper aan de Universiteit van Arizona (VS) en auteur van Wat bomen ons vertellen. Haar column verschijnt maandelijks.

Valerie Trouet

In augustus 2017 verhuisde ik samen met mijn lief en plusdochter voor een sabbatjaar naar Sarasota, aan de westkust van Florida. Minder dan een maand later sloegen we op de vlucht voor orkaan Irma. Pas verhuisd naar orkaanland, wisten we niet wat te verwachten of hoe ons voor te bereiden. We huurden een oud, eerder gammel huis dat er niet bepaald orkaanbestendig uitzag. De beslissing om te vluchten was dus snel gemaakt, maar hoe, wanneer en waarheen bleek moeilijker te beslissen. Wat neem je mee, wat laat je achter? Vertrek je vroeg, zodat je niet in de file komt te staan en nog een hotelkamer kunt vinden, of wacht je af tot de modellen preciezere voorspellingen doen en het duidelijker is of je huis in het pad van de orkaan komt te liggen? En waar vlucht je naartoe? Waar zijn er nog hotelkamers beschikbaar? Wat als de orkaan van richting verandert en plots over je hotelkamer komt te liggen?

Met één oog op de orkaanapp van onze telefoon en een ander op de auto’s vol medevluchtelingen rondom ons, trokken we zo een week lang van hotelkamer naar hotelkamer. Uiteindelijk ontsprong Sarasota grotendeels de Irma-dans en keerden we naar een onbeschadigd huis terug, maar de orkaanstress, die bleef nog weken nazinderen.

Deze week was het weer zo ver met orkaan Ian. We wonen ondertussen in een stevig betonnen huis en ikzelf ben terug in Arizona, maar mijn gezin besliste ook nu om te vluchten voor Ian. Dezelfde stress, hetzelfde evenwicht zoeken tussen afwachten en handelen, dezelfde pogingen om te voorspellen welk orkaanpad de modellen zullen voorspellen. Ook deze week ontsnapte ons huis op een haar na aan orkaanschade. Wanneer ik de nieuwsbeelden van elders in Florida bekijk, besef ik eens te meer hoeveel geluk we nog maar eens gehad hebben.

De modellen die orkanen voorspellen zijn de voorbije jaren enorm verbeterd. De voorspellingen komen vroeger en zijn preciezer, en geven ons de kans om tijdig te vluchten of tenminste onze ramen dicht te timmeren en dekking te zoeken. Maar tegelijkertijd maakt de klimaatopwarming orkanen alsmaar grilliger en moeilijker te voorspellen.

In een warmere wereld komen orkanen niet per se frequenter voor, maar ze worden wel intenser en ze vertragen. Hoe langzamer een orkaan voortbeweegt, hoe langer hij op dezelfde plaats blijft, hoe meer regen hij op die plaats dumpt, en hoe groter het overstromingsrisico. Daarbij bevat warmere lucht ook meer water, waardoor orkanen die sowieso al veel regen met zich meebrengen, nu nog meer regen brengen.

Onlangs hebben we jaarringen gebruikt om aan de Amerikaanse oostkust de hoeveelheid regen die valt tijdens tropische stormen en orkanen te reconstrueren over de voorbije 320 jaar. Onze reconstructie toont aan dat extremen in de hoeveelheid orkaanregen recentelijk inderdaad nog extremer zijn geworden. When it rains, it pours. Dat hebben we bijvoorbeeld gezien bij orkaan Harvey in 2017, die ontzettend traag over Houston in Texas bewoog en de hele stad blank zette.

Naast de toegenomen neerslag, stijgt ook de zeespiegel. En de agressievere stormvloeden die daarmee gepaard gaan, zorgen opnieuw voor hogere overstromingsrisico’s. En dan zijn er nog de warmere oceaantemperaturen. Het broeikaseffect zorgt niet alleen voor een opwarming van onze atmosfeer, maar ook van onze oceanen. De voorbije week lag de temperatuur van de Caraïbische zee minstens een graad hoger dan gemiddeld voor deze tijd van het jaar. Zulke warme oceaantemperaturen voorzien stormen en orkanen van meer energie, waardoor ze intenser worden, groter in omvang en met hogere windsnelheden.

Sinds kort gebeurt die intensivering van orkanen dan ook nog hoe langer hoe sneller. Ian is niet de eerste orkaan die op minder dan 24 uur tijd met 67 procent in kracht is toegenomen, die vlak voor zijn aanlanding veranderde van een categorie 3- tot bijna een categorie 5-orkaan. Over de voorbije 40 jaar is het aantal stormen die zo’n explosieve intensivering vertonen met maar liefst een kwart toegenomen. Zo’n dramatische intensivering geeft minder tijd en maakt het dus nog moeilijker om voorspellingen te doen, om noodplannen op te stellen, om voorbereidingen te treffen, en om vluchtplannen te maken. Nog meer stress dus.

Ik wens het niemand toe, orkaanstress. Daarbij verbleekt zelfs de stress van het aankondigen van een carrièreswitch naar de job van wetenschappelijk directeur van een nieuw federaal klimaatcentrum in België.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234