Vrijdag 04/12/2020
Beeld DM

StandpuntMaarten Rabaey

In deze multipolaire wereld kunnen de VS ook niet zonder Europa

Maarten Rabaey is journalist.

Democraat Joe Biden staat op het punt uitgeroepen te worden tot president elect van de Verenigde Staten. Als huidig president Donald Trump hem niet meer juridisch een pootje lapt kunnen we ook hier stilaan hopen op betere transatlantische relaties. Voor Europa zou een Biden-presidentschap veel nieuwe opportuniteiten bieden, al verdwijnen de uitdagingen van vandaag niet.

De eerste uitdaging is dat Biden een president zou zijn die nog steeds afhankelijk is van een Republikeinse Senaat, ook voor zijn buitenlands beleid. De tweede uitdaging, en die gaf Biden dit jaar al zelf aan, is dat voor hem elk buitenlands beleid zal beginnen in het binnenland. In een natie die tot op het bot verdeeld is in twee tegengestelde samenlevingsvisies heb je eerst een consensus nodig over je wereldbeeld voor je daarmee naar buiten kan treden. Je hebt ook economische welvaart nodig om hefbomen in te zetten op het internationale toneel. De Amerikaanse economie deed het de voorbije jaren niet slecht maar sprong onder de lat door de handelsoorlogen van Trump, en kreeg ook een mokerslag door Covid-19. Europa zal dus niet snel moeten rekenen op een Amerikaanse investeringsgolf als weleer.

Het grote verschil met het Trump-tijdperk is dat er terug onderhandeld zal kunnen worden onder gelijkgezinden. Dat biedt grote opportuniteiten. Zo gaf Biden al aan dat hij op de eerste dag van zijn presidentschap het Klimaatakkoord van Parijs zou vervoegen waar Trump zo abrupt uitstapte. Zijn doel is een zuivere energie-economie tegen 2050. Dit EU kan daar met zijn Green New Deal op inhaken, ook economisch.

Wat niet zal veranderen is Amerika’s competitie met China. Biden zal net zoals Trump blijven strijden tegen oneerlijke concurrentie en de militaire competitie met Peking gebruiken als hefboom. Europese landen die te nauwe banden aanhalen met de Chinezen zullen dat ook onder Biden in Washington niet in dank worden afgenomen. Biden wil zelfs vrij snel een ‘Global Summit for Democracy’  organiseren waarin hij een alliantie van democratieën wil samenbrengen die een tegengewicht moet vormen voor de illiberale regimes. Het wordt interessant om te zien of alle Europese landen aanwezig mogen zijn, of pakweg Hongarije in de wachtkamer blijft.

Rusland zou zeker niet uitgenodigd worden. In tegenstelling tot Trump zal Biden de confrontatie aangaan met Vladimir Poetin, die hij publiek al een ‘autoritaire kleptocraat’ noemde. De Democraat zal daarom de NAVO nieuw leven willen inblazen en van ons hetzelfde verlangen. Waar Trump ons uitschold omdat we geen 2 procent van ons bbp in defensie investeerden zal Biden ons daar met een fijne glimlach ook aan herinneren, want president Obama en hij bepaalden dat cijfer. Het grote verschil is dat de Democraat beseft dat een strategisch Europees defensie- en buitenlands beleid, waar Trump zich zwaar tegen verzette, een steunpilaar is voor de VS in de NAVO en geen concurrentie. 

VS-presidenten kwamen sinds WOII hier dikwijls vertellen dat Europa niet zonder Amerika kan. In deze gevaarlijke multipolaire wereld is het nu ook omgekeerd.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234