Donderdag 07/07/2022
null Beeld DM
Beeld DM

StandpuntBart Eeckhout

In de volgende fase van de pandemie verschuift hopelijk de nadruk naar het herstel van samenhang. Daar is werk aan de winkel

Bart Eeckhout is hoofdredacteur van ‘De Morgen’.

Bart Eeckhout

Minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden (CD&V) heeft besloten om de versoepelde regels voor het uitgaansleven een dagje vroeger te laten ingaan, zodat het jonge volkje al op donderdagnacht kon aanknopen met levenslust en knaldrang. Tegelijk liet werkgeverskoepel Voka weten dat een bedrijf op de laatste dag voor de versoepeling nog controle kreeg op de naleving van de regels voor thuiswerk.

In het licht van een pandemie, die twee jaar lang het uiterste gevergd heeft van mens en samenleving en wellicht nog niet helemaal voorbij is, zijn die twee nieuwsfeitjes niet meer dan anekdotes. Toch laten ze twee gezichten zien van de overheid: het ene empathisch en flexibel waar het kan, het ander pesterig en driftig in de controledrang.

In de volgende fase van de pandemie zal hopelijk de nadruk van het beleid verschuiven naar het herstel van de cohesie in de samenleving. Daar is werk aan de winkel. Sommige mensen zijn harder getroffen dan anderen, ongelijkheden zijn nogal genadeloos blootgelegd. De solidariteit tussen generaties, tussen beroepsgroepen, maar ook tussen mensen met meer of minder kansen is tot het uiterste opgerekt. Te vrezen valt: zelfs wat verder dan dat.

Het is van cruciaal belang welk gezicht de overheid - de Staat - in deze volgende fase zal laten zien. Is dat het begripvolle gelaat van een beleid dat ‘de boel’ weer probeert bijeen te houden, om het nog maar eens met die oude maar zeer actuele uitdrukking te gebruiken van de vroegere Amsterdamse burgemeester Job Cohen? Of is dat het gelaat van een staat die geproefd heeft van het elixir van de willekeurige en soms overdreven machtsontplooiing en controle-ijver?

Pessimisme daarover is niet nodig, waakzaamheid wel. Nu het wat beter gaat met de vooruitzichten staan nogal wat critici fluks op die menen dat de binnenlandse regeringen zich met enige bestuurlijke wellust te buiten zijn gegaan aan autoritair gedrag. Zij vergeten iets te makkelijk over welk gevaarlijk en onbekend terrein we ons de voorbije twee jaar hebben moeten wagen - en nog altijd is voorzichtigheid over de toekomst raadzaam. De kritiek is soms ook gewoon terecht, maar het bewijs dat we geleid worden door autocratisch aangelegde bewindslieden is niet overtuigend.

Toch is waakzaamheid geboden. De essentie van uitzonderingsmaatregelen is dat ze, welja, uitzonderlijk blijven. Sommige maatregelen - de avondklok, de gezondheidspas - horen zo snel mogelijk achter slot en grendel in een bestuurlijke brandkast te verdwijnen. Zij horen niet thuis in de gereedschapskist van ‘gewoon’ beleid. Het risico, zo blijkt uit de praktijk, zit minstens evenzeer bij lokale burgemeesters of grote bedrijven die verleid worden om, bij de minste onrust, naar uitzonderingsmaatregelen grijpen.

Die erfenis van ‘corona’ mogen we als samenleving niet accepteren.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234