Woensdag 16/10/2019

Standpunt

In de perfecte storm houdt zelfs Merkel het hoofd niet boven water

"De rol van Merkel zou iets draaglijker worden als in 2017 een Franse president aan de macht komt die niet Le Pen heet." Beeld Getty Images

Koen Vidal is journalist voor De Morgen.

Angela Merkel gaat het doen. Ze zal zich volgend jaar kandidaat stellen voor een nieuw, vierde mandaat als bondskanselier.

Dat is geen verrassing, maar wel goed nieuws voor Europa. Want Merkel is zowat de enige leider die in post-Trumptijden nog durft opkomen voor de verlichtingsidealen waarop het naoorlogse Europa gebouwd moest worden.

Koen Vidal. Beeld wouter van vooren

Merkel nam met haar wir schaffen das-uitspraak niet alleen een moedige houding aan in de kwestie van de oorlogsvluchtelingen, ze was ook zo wijs om Trump slechts een voorwaardelijke samenwerking aan te bieden. Enkel als de president elect Europees-Amerikaanse basiswaarden als democratie, vrijheid, respect voor menselijke waardigheid en non-discriminatie respecteert, is de biljonair welkom in Berlijn.

Met die standpunten zorgt Merkel niet enkel voor een gezond tegenwicht voor autoritaire leiders als Viktor Orbán, ze onderscheidt zich ook van voorzichtige premiers als Charles Michel en Mark Rutte, die bijvoorbeeld inzake vluchtelingen liever een veilig nevenrolletje spelen in plaats van de leiding te nemen en moedige oplossingen te bieden.

De jongste dagen omschreven meerdere opiniemakers Merkel als de nieuwe leider van de vrije wereld. Nu Obama van het toneel verdwijnt, zou Merkel de enige wereldleider zijn die sterk genoeg staat om westerse basiswaarden en internationale afspraken te bewaken: vrouwenrechten, klimaatafspraken, respect voor kritische journalisten, vluchtelingenakkoorden, oorlogsrecht.

Zelfs voor mevrouw Merkel en het welvarende Duitsland is dat een bijzonder zware taak: zeker in tijden waarin China de wereldeconomie aan het overnemen is, Rusland met moordende bommen zijn militaire macht herovert en Trump medewerkers rondom zich verzamelt die niet anders omschreven kunnen worden dan als white supremacists.

Laten we ook dit niet vergeten: Merkel is weliswaar moedig en edel, ze is ook al jaren aan de macht en kan moeilijk beschouwd worden als de vernieuwende figuur die uit de elitebubbel zal treden om het contact met verwaarloosde en misnoegde kiezers te herstellen.

De rol van Merkel zou al iets draaglijker worden mocht in 2017 een nieuwe Franse president aan de macht komen die niet Marine Le Pen heet. Een gematigde Franse president ter vervanging van de totaal geblutste en uitgebluste Hollande zou de goede oude Frans-Duitse as een nieuw elan kunnen geven.

Als Le Pen het binnenkort wél haalt, zitten we met een probleem. Dan komt Merkel in een politieke Bermudadriehoek terecht waarbij ze moet opboksen tegen een onvoorspelbaar en gevaarlijk samenspel tussen figuren als Le Pen, Trump, Poetin en Erdogan. In die perfecte storm houdt zelfs Merkel het hoofd niet boven water.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234