Dinsdag 18/06/2019

opinie

In 2019 kunnen we een reeks confrontaties verwachten die Trump verder in het nauw zullen drijven

Frans Verhagen. Beeld rv

Frans Verhagen is journalist en Amerika-kenner. Hij publiceerde onlangs De Kennedy’s, Amerika’s First Family.

Het beeld was Trumpiaans: de president zat met de benen wijd, zijn rode, extralange stropdas ertussen bungelend, de toehoorders te vertellen wat ze moesten doen. Nieuw was dat zijn gehoor niet bestond uit hielenlikkende ministers en schaapachtig knikkende Republikeinen. Nee, hier zaten twee toehoorders die hem van repliek dienden.

Rechts zat Nancy Pelosi, de aankomende Speaker van het Huis van Afgevaardigden en voorlopig de leider van de Democraten, die de president duidelijk maakte dat zijn alleenheerschappij voorbij was. Links zat Democratisch senator Chuck Schumer, Trump met vilein zuigen verleidend tot domme uitspraken. Je zag Trump schrikken van de live confrontatie: hij was de regie kwijt.

Het beeld was veelzeggend voor de nieuwe situatie na de nederlaag van 6 november. Trump zit in een funk, zoals Amerikanen dat noemen. De ontslagen medewerkers, de duw aan minister Jim Mattis van Defensie, de sluiting van de overheid en het gekanker op de Federal Reserve weerspiegelen Trumps gemoedstoestand. Een narcist houdt er niet van als alles tegenzit. Dat moet aan anderen liggen.

In 2019 kunnen we een reeks confrontaties verwachten die Trump verder in het nauw zullen drijven. Drie factoren spelen een rol. De eerste is dat Trump steeds eenzamer is, omringd door tweederangs adviseurs. Niemand van echte kwaliteit wil voor hem werken. De laatste serieuze minister, Jim Mattis van Defensie, nam zelf ontslag met een tamelijk confronterende brief. Omdat Trump niet houdt van dat soort opstandigheid haalde hij Mattis’ vertrek twee maanden naar voren, zodat het meer voelde als een ontslag. Naar ouderwetse gewoonte trapte Trump flink na.

De president gelooft steeds meer dat hij beter op eigen gevoel kan vertrouwen. De enigen die dat ook vinden zijn de acolieten die Trumps narcisme gebruiken voor eigen doeleinden, zoals veiligheidsadviseur John Bolton en de binnenlandse adviseur Stephen Miller. Maar zelfs Bolton stond raar te kijken toen Trump Amerika’s vertrek uit Syrië aankondigde.

Een tweede factor is dat het nu Democratische Huis van Afgevaardigden zijn controlebevoegdheid serieus neemt. Het kan Russische infiltratie of chantage onderzoeken, corruptie in de regering en Trumps belastingaangiftes openbaren. Trump moet zich zorgen maken over opborrelend verzet binnen zijn eigen partij. De Saoedische moord op de journalist Jamal Khashoggi en Trumps weigering de CIA serieus te nemen leidde tot een klein opstandje onder Republikeinse senatoren. Dat werd een middelgrote opstand toen Trump Amerikaanse troepen terugtrok uit Syrië en Afghanistan. De senatoren volgden Trump tot nog toe als makke schapen, van zijn omarming van Poetin tot zijn liefdesaffaire met Kim Jong-un, van de belediging van bondgenoten tot zijn handelsoorlogen. Ze lijken nattigheid te voelen. Het zou zomaar kunnen dat ze de gestoorde man in het Witte Huis laten vallen als de schade al te groot dreigt te worden.

De derde factor zijn de onvoorzienbare ontwikkelingen in 2019. Er is de onzekerheid in de financiële markten, de confrontatie met Xi’s China kan vervelend worden of een andere buitenlandse crisis kan Trump onverwacht doen reageren. Er is het Mueller-onderzoek dat de president behoorlijk zenuwachtig maakt en inmiddels Trumps familie lijkt te naderen.

Ten slotte is er een niet te benoemen factor. Het zou zomaar kunnen dat deze volatiele president in overdrive gaat. Trump, naar eigen zeggen een ‘stabiel genie’, lijkt steeds instabieler. Deze zomer werd er in Washington flink gebabbeld over het 25ste Amendement op de grondwet dat het mogelijk maakt een president die van het padje is af te zetten. Daarvan horen we nu niet veel meer maar nu de narcist steeds meer in zijn eigen doolhof lijkt te verdwalen maar nog steeds de machtigste leider ter wereld is, zal die regeling weer ter sprake komen.

Wie in detail wil voorspellen hoe 2019 zich zal ontwikkelen heeft het gegarandeerd bij het verkeerde einde. Maar dat het geen gelukkig jaar wordt voor Donald J. Trump, gefrustreerd leider van een onrustig land, dat lijkt een veilige aanname.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden