Maandag 03/10/2022

Standpunt

Immunotherapie is fantastisch, maar hoe betalen we dat?

null Beeld Eva Beeusaert
Beeld Eva Beeusaert

Bart Eeckhout is opiniërend hoofdredacteur.

Bart Eeckhout

Al in 2013 verkoos het wetenschapsblad Science immunotherapie bij kankerbestrijding tot wetenschappelijke doorbraak van het jaar. Vandaag blijkt ook uit cijfers van Belgische behandelingen dat deze relatief nieuwe vorm van therapie tot spectaculair verhoogde genezingskansen leidt bij huid- en longkankerpatiënten.

Dat is ronduit fantastisch nieuws. Dat mag ook een keer.

Immunotherapie berust op een inzicht dat, zoals vaak bij wetenschappelijke vooruitgang, geniaal is in zijn eenvoud. Om kanker zo effectief mogelijk te bestrijden, kan het beter zijn om niet zozeer de kwaadaardige kankercellen te bekampen (zoals chemotherapie bijvoorbeeld doet), maar juist om het lichaam zelf sterker te maken voor de strijd.

Zoals eveneens vaak het geval is, brengen wetenschappelijke doorbraken ook nieuwe ethische vraagstukken met zich mee. Ongemakkelijke vraagstukken. In dit geval is dat de vraag naar hoe we dit allemaal gaan betalen.

Toegegeven, dit klinkt behoorlijk cynisch. Je zou denken dat elk mogelijk gewonnen leven(sjaar) het verdient om nagestreefd te worden. De praktijk van de op solidariteit drijvende sociale zekerheid toont evenwel dat het allemaal niet zo eenvoudig is. Nu al is gezondheidszorg de sterkst groeiende uitgavenpost binnen de sociale zekerheid. Binnen die zorguitgaven is kankergenezing een exponentiële stijger.

Op zich is dat goed nieuws. De kosten stijgen, omdat de bevolking ouder wordt en kanker vaker voorkomt. Tegelijk zijn er ook meer en betere middelen om in de strijd te gooien tegen de k-ziekte. Die nieuwe middelen zijn vaak duur. Zoals ook immunotherapie.

We kunnen (fel) discussiëren over hoeveel gezondheidszorg de samenleving mag kosten, maar we hebben allemaal te aanvaarden dat de bomen niet tot in de hemel groeien. De zekerheid van wetenschappelijke vooruitgang is een sterk argument om de gezondheidszorg zo zuinig en rationeel mogelijk te organiseren. Daar vallen vast en zeker nog punten te scoren. Maar het is een illusie om te denken dat we met bezuiniging alleen de nieuwe, dure therapieën gaan betalen.

Wie wel, wie niet?

En dus komt vroeg of laat toch de lastige vraag: wie wel, wie niet? Op die vraag valt geen ‘goed’ antwoord te geven. De criteria vallen wel te objectiveren. Alvast volgens gezondheidseconoom Lieven Annemans is de effectiviteit van immunotherapie zo sterk dat de hoge kosten voor een redelijk grote groep patiënten wel degelijk te verantwoorden vallen.

Maar, zo stelt ook professor Annemans, dan nog heeft de terugbetaling een bovengrens. Het komt de overheid toe die grens vast te leggen en uit te leggen bij patiënten, artsen en farmasector.

Het zou dan ook geen kwaad idee zijn, mocht de volksvertegenwoordiging hier een keer van gedachten over willen wisselen. Het maakt debatten over de kost van gezondheidszorg iets minder vrijblijvend dan de huidige onbestemde maar wellustige praatjes over ‘hakken in de sociale zekerheid’.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234