Woensdag 19/01/2022

ColumnLize Spit

Ik zou me schamen voor mijn eigen hardheid, voor de afstandelijkheid die dit schrijven mogelijk maakte

null Beeld Damon De Backer
Beeld Damon De Backer

Auteur Lize Spit (Het smelt, Ik ben er niet) vertelt over haar leven.

Lize Spit

Half augustus bezoek ik de filmset van Het smelt, in Poperinge. Juist vandaag zullen er intense scènes worden ingeblikt - lezers van het boek kunnen zich wellicht voorstellen om welke het gaan.

Er werd een beenhouwerij gevonden die de sfeer van de jaren negentig uitstraalt. Voor de gevel staat een grote kraan waaraan lichtarmaturen zijn aangebracht om stralende zon te imiteren, bij gebrek aan een mooie zomer.

De locatie is niet hoe ik me ze zelf had voorgesteld en tegelijkertijd is ze perfect. Tijdens het schrijven zag ik tientallen locaties voor me, een collage van alle beenhouwerijen die ik ooit bezocht heb, nooit één concrete, waardoor niets aan mijn fantasie kan voldoen en tegelijk alles kan kloppen.

In het bijhuis van de beenhouwerij volg ik op een monitor wat gecapteerd wordt. Naast me zit Veerle Baetens met een monitor onder een lichtwerend doek gedoken, zachtjes prevelt ze aanwijzingen aan de kinderen, die tijdens hun spel een oortje dragen. Inhoud van de scène: Eva, die door haar vrienden gruwelijk werd vernederd, verkeert in shock en zoekt steun bij beenhouwersvrouw Marie, de moeder van een van de daders, die uiteindelijk de kant kiest van haar eigen zoon, en Eva buitengooit.

Met neptranen en -snot en -bloedvlekken op haar T-shirt zakt Eva neer op een stoel, vanwaar ze wordt weggeleid, de beenhouwerij uit, de stoep op. Voor haar smekende ogen laat Marie de gordijnen zakken.

“En stop! We gaan dat meteen opnieuw doen”, beslist Veerle.

Zowel Rosa, die Eva speelt, als Femke, die de moeder vertolkt, huilen wanneer de enscenering afgelopen is, neptranen vloeien over in echte.

“Ik vind het zo moeilijk om haar weg te duwen,” zegt de actrice, “ik heb zelf ook kinderen.”

Het is confronterend, tegenover haar, tegenover de kinderen, dat ik dit heb geschreven. Zelf heb ik deze bewuste scènes in één ruk op papier gezet, thuis, in kleermakerszit op een stoel aan de keukentafel. De verdoving die ik voelde tijdens het schrijven, herinner ik me nog goed. Ik zat over mijn computer gebogen zoals een chirurg zich over zijn patiënt heen buigt, zelf zo min mogelijk meevoelend - alle details moesten meteen juist zitten. Nadien heb ik aan deze hoofdstukken niet veel meer veranderd, ik heb ze nooit teruggelezen of ergens voorgedragen, omdat ik me zou schamen voor mijn eigen hardheid, voor de afstandelijkheid die dit schrijven mogelijk maakte.

Hier, op de set, moeten de acteurs keer op keer meevoelen met de personages, om ze geloofwaardig te kunnen vertolken. Sommige shots worden wel tien keer opnieuw gedraaid, tot het spel helemaal juist zit.

“Vind jij het niet moeilijk om er zo dicht op te zitten?”, vraag ik aan Fred, de cameraman, die bij een korte pauze naast me neerploft in de zetel met een Snickers.

“Het klinkt misschien raar,” zegt hij, “maar tijdens het filmen, achter mijn camera, voel ik zelf niets, dan ben ik puur bezig met het technische aspect, of ik alles goed in beeld breng, of ik geen details mis. Pas achteraf, bij het bekijken van de rushes, komt de emotie binnen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234