Maandag 20/01/2020

Blog

Ik zie veel meer losjes gesluierde, hippe vrouwen dan de ayatollahs zouden willen

Te koop: bumpers. Beeld Andries Fluit

Andries Fluit loopt vandaag de allereerste marathon van Iran. Hij blogt over zijn ervaringen in het land met een gespleten persoonlijkheid.

Ik heb afgesproken met een local, een Shirazi. Al is de man pas vrij vanaf vier uur in de namiddag, dus ik moet de rest zien op te vullen. Gelukkig heb ik een duidelijk doel: geld wisselen.

Een taxichauffeur betalen met een briefje van 50 euro is vragen om afgezet te worden, dus ik ga te voet naar het centrum van de stad. Naast de ontelbare winkeltjes met thee, zoetigheid en specerijen lijken er verrassend veel handelaars brood te zien in de verkoop van voorbumpers. Ik vermoed een redelijk offensieve rijstijl, courant in veel landen in het Midden-Oosten, en wanneer ik een paar keer overstreek en voor mijn leven moet rennen, lijkt dat mijn vermoeden te bevestigen.

Uitendelijk haal ik de wisselagent zonder kleerscheuren en krijg ik muf ruikend geld voor mijn smetteloze eurobiljetten. Ik besluit mijn eerste rials uit te geven aan lunch. Zonder gids moet ik me overgeven aan het gelijk van de massa: waar staat de langste rij? Ik ben in volle zoektocht wanneer ik een man voorbijloop die mij vraagt waar ik vandaan kom.

Andries Fluit. Beeld Jelle Vermeersch

Belgium.
- Belgium! You have coins from your country, mister?
Coins?
- Yes, I collect coins. You have coins?

Het gesprek over de Belgische euromunten gaat nog even door, en niet veel later vraagt de man of ik honger heb. Hij kan me meenemen naar een goed restaurant. Maar dan moet ik zijn maaltijd ook betalen. De wantrouwige in mij wil het op een lopen zetten, maar mijn nieuwsgierigheid wint het en de licht stotterende Basir neemt me mee. Het is zijn echte naam niet, in deze politiestaat moet je opletten.

De weg naar het restaurant word ik belaagd met vragen. Wat ik doe voor werk, hoe oud ik ben, wat ik gestudeerd heb, of ik getrouwd ben en kinderen heb. Om dan naadloos over te gaan naar dit:

Wil je whisky?
- Nee, bedankt.
Het is echte Schotse, van een vriend, topkwaliteit!
- Hoeft niet, hoor.
Kan je in jouw land naar de hoeren?
-Wat?
Wil je naar de hoeren? Ik kan er een paar regelen, hoor.

De rest van de weg ratelt hij maar door over whisky, wijn en vrouwen. Ik weet niet zo goed wat ik ervan moet denken.

We duiken uiteindelijk een keldergat in, waar een groot restaurant achter schuilt. Basir bestelt twee porties kip met rijst. Tijdens het eten had ik gehoopt hem uit te horen over Shiraz, over Persepolis, misschien zelfs over die symbolen van Westers verderf die hij me wou voorschotelen, maar hij schuift de overigens heerlijke kip met saffraanrijst aan zo'n rotvaart naar binnen, dat ik hem niet meer durf te storen.

Beeld Andries Fluit

Niet lang nadat Basir zich een weg door de berg rijst heeft gebaand, nemen we afscheid. Ik neem een taxi naar het hotel waar ik heb afgesproken met Mohammad, ook niet zijn echte naam. We hebben elkaar nog nooit gezien, maar erg veel spierwitte toeristen lopen er nog niet rond dus hij wandelt meteen op me af. "Vandaag ben jij mijn gast. Zet je in de auto en ik toon je het echte Iran."

Of tenminste Shiraz, dat in een ver verleden de reputatie van fijnste wijnproducent van het Midden-Oosten was. Sinds de Iraanse Revolutie is alcohol verboden, maar veel mensen stoken thuis hun eigen wijn. Shiraz is vandaag de meest liberale stad van allemaal. Ik merk het meteen aan de eerste toeristische trekpleister: de botanische tuin van Eram. Alle vrouwen lopen gesluierd rond, maar het zijn jonge, hippe vrouwen en meisjes met een sluier die amper haar bedekt. Is er geen controle, vraag ik aan een vriendin van Mohammad die we in de tuin ontmoeten. "Soms, en vooral in de zomer wanneer het warm is", zegt ze.

Beeld Andries Fluit

Als het van veel jonge vrouwen - en mannen - afhangt, gaan die dingen onverbiddelijk van hun hoofd, maar het hangt niet van hen af. De nucleaire deal zal evenmin veel veranderen aan hun situatie, weten ze, maar het is er de afgelopen jaren voor hen stap voor stap op verbeterd. Ik zie eerlijk gezegd veel meer vrouwelijk haar en strakzittende kledij dan de ayatollahs graag zouden hebben.

Na de tuin gaan we langs het kasteel van sjah Karim Khan, een indrukwekkend fort in het midden van de stad, en eindigen we de dag aan de graftombe van Saadi, een van de bekendste Iraanse dichters uit de 13e eeuw. Mijn poëtisch gevoel moet lang geleden ergens in een keldergat gevallen zijn, maar alle bezoekers, overwegend Iraniërs, lopen met zichtbaar ontzag rond 's mans rustplaats. Ook mijn gidsen.

Beeld Andries Fluit

Mohammed heeft me de halve stad getoond samen met zijn vriendin, die altijd alles sneller dan haar schaduw betaalde. Probeerde ik er een speld tussen te krijgen, keken ze me aan, duwden mijn arm met geld naar beneden en zeiden: "Jij bent onze gast."

Dat ben ik die avond ook bij Mohammads moeder, nadat we de vriendin ergens anders afzetten. De tafel staat vol zoetigheden waar ik het bestaan niet van vermoedde, en ik spoel alles door met hete thee. Intussen vraagt moeder me via haar tolkende zoon wat ik van de Amerikaanse verkiezingen denk. "Trump president?" vraagt ze. "Wij noemen hem Ahmatrumpejad", vult haar zoon aan. "Even populistisch en gek als onze ex-president Ahmadinejad."

Beeld Andries Fluit

Deze mensen leven mijlenver van alles waar hun overheid voor staat. Ze zijn relatief blij met de komst van een hervormer als huidig president Rouhani, maar doen intussen zo goed mogelijk hun ding. Voor veel Shirazi hoort daar wijnmaken bij. Ook voor Mohammed. "Wil je wat?" Ik had me voorgenomen om een maand voor de marathon geen alcohol te drinken, maar dit kan ik onmogelijk afslaan. Huisgemaakte wijn drinken in een land dat mensen voor het minste opsluit. Mohammad vult mijn glas tot aan de rand, en ik voel al na twee slokken dat de gisting haar werk heeft gedaan. Het is zoet, heeft wat van porto, en het is vooral de ervaring die me smaakt.

Als mijn glas bijna leeg is staat Mohammad al klaar met de glazen kan, maar ik bedank hem vriendelijk. "Ik moet lopen", is mijn valabel excuus. Mohammad rijdt me weer naar mijn hotel en we nemen afscheid. De roes van de wijn is intussen weg, ik bekijk de route van de marathon. Droog, warm en geen schaduw. En 42,195 kilometer.

Beeld Andries Fluit

Meer informatie over de allereerste marathon van Iran op iruniran.com.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234