Maandag 27/01/2020

Opinie Joppe De Campeneere

Ik wil het gezegd hebben: niemand heeft zaken met iemands coming-out, behalve de persoon in kwestie

De Nederlandse YouTube-ster Nikkie Tutorials laat in haar video zien hoe ze denkt over haters. Beeld NikkieTutorials

Joppe De Campeneere is student taal- en letterkunde en online creative.

Nikkie de Jager, beter bekend als Nikkie Tutorials van haar YouTube-video’s rond make-up, liet deze week aan haar bijna 13 miljoen volgers weten dat ze transgender is. De Nederlandse vertelt dat ze het gevoel had geboren te zijn in het verkeerde lichaam. Ze begon haar transitie toen ze veertien was door vrouwelijke hormonen in te nemen, op negentienjarige leeftijd was haar transitie afgerond. Dat is nu zes jaar geleden.

Ik hoor het u denken, vingers al heftig tikkend op uw toetsenbord: is dat nu nieuws? Ja, want met maar liefst meer dan 30 miljoen volgers verspreid over verschillende kanalen is Nikkie al een decennium lang een van de meest vooraanstaande stemmen in de wereld van influencers, YouTube en make-up. Nikkies coming-outvideo is krachtig en inspirerend, maar draagt ook een zwart randje: blijkbaar werd ze afgeperst door individuen die dreigden om haar trans-zijn wereldkundig te maken, en dus zag ze zich genoodzaakt om zelf het heft in handen te nemen en haar verhaal zelf te vertellen, op haar voorwaarden.

Ik wil het gezegd hebben, nu en voor altijd: niemand heeft zaken met iemands coming-out, behalve de persoon in kwestie. Een coming-out is persoonlijk, gevoelig en vaak – jammer genoeg nog steeds – geweldig eng en overweldigend, en niemand heeft het recht om zich daarin te mengen. Een coming-out ben je niemand verschuldigd, en niet uit de kast zijn of komen betekent niet dat iemand ‘liegt’. Of en wanneer personen hun coming-out doen, beslissen ze zelf.

Dat is één punt. Een ander zijn de duizenden reacties die binnenstromen na Nikkies video. Opvallend: veel van die reacties zijn positief, of beter: dat lijken ze op het eerste gezicht.

Meest gelezen zijn reacties als “Oh, dat heb ik nooit doorgehad!” of beter nog, “Dat had ik nooit geraden!” Die reacties zijn goed bedoeld, als een soort van schouderklopje dat Nikkie ‘eruitziet als een vrouw’ en daardoor ‘geslaagd is’. Geslaagd waarin? Het idee leeft vaak dat transpersonen hun omgeving en de wereld willen ‘foppen’ door zo dicht mogelijk in de buurt te komen van ons traditioneel man- of vrouwbeeld, en dat als dat ‘foppen’ lukt, zij als transpersoon ‘gelukt zijn’.

Die focus op passing (een term gebruikt voor transpersonen die worden gezien als het geslacht dat ze willen presenteren) zorgt voor een onnodige en vaak zelfs gevaarlijke hiërarchie, die bepaalde transidentiteiten boven andere stelt. Niet alle transpersonen hebben nood aan hormonen of operaties. Sommige transpersonen willen niet binnen het traditionele binaire gendersysteem vallen, of kunnen dat simpelweg niet (door genen, een specifiek stemgeluid…). Die transpersonen zijn de mensen die steevast uit de boot vallen, die elke dag bang zijn voor geweld op straat, gewoon omdat ze niet passen binnen wat mensen traditioneel als mannelijk of vrouwelijk zien. Opmerkingen als “Dat had ik nooit geraden” laten uitschijnen dat er iets is om te raden, een raadsel om op te lossen, de menselijke identiteit gereduceerd tot een spelletje Trivial Pursuit. 

Er bestaat niet zoiets als ‘een transuiterlijk’. Er is geen blauwdruk, geen mal waarop elke transpersoon zich inspireert. Er bestaan evenveel transidentiteiten als er transpersonen bestaan, en het is niemands taak om uit te vissen wat iemands identiteit is. Sommige transpersonen zijn passing, andere zijn dat niet. Beide identiteiten zijn evenwaardig, de één is niet “beter gelukt” dan de ander. Het is zoals Nikkie zelf zegt in haar video: “Ja, ik ben transgender. Maar ik ben vooral Nikkie, mezelf, een persoon van vlees en bloed.” 

En dat geldt voor elke persoon op deze planeet; hypervrouwelijk, ultramannelijk en alles daartussenin of -buiten.

Joppe De Campeneere. Beeld RV
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234