Dinsdag 15/10/2019
Ann De Craemer. Beeld Bob Van Mol

Opinie

Ik vind ‘moordstrookje’ een te cynisch woord. ‘Fietspad’ is dan weer veel te braaf

Ann De Craemer is schrijfster en columniste voor De Morgen

Mijn eerste reactie toen ik op Twitter las wat het Woord van het Jaar was geworden: shit. De tweede reactie: verdomme. De ‘shit’ kwam er omdat mijn favoriete woord het niet gehaald had, en de ‘verdomme’ omdat we alweer een woord van het jaar hebben dat geen blijver zal zijn. De winnaar werd ‘moordstrookje’. Van de 10.000 mensen die hun stem uitbrachten, koos iets meer dan een op de vijf ervoor.

Mijn favoriet was, zoals ik vorige week in deze krant schreef, ‘testosterontweet’. Er is de lekkere, veelvuldige alliteratie van de t-klank in het woord. Alliteraties maken nieuwkomers in de taal altijd populair én gemakkelijk om te onthouden. Bovendien is ‘testosterontweet’ een term die veel zegt over onze samenleving – toch een belangrijk criterium om het tot Woord van het Jaar te schoppen. We kennen ze allemaal, de mannen – maar ook vrouwen – die op Twitter stoer tekeergaan. Ze kunnen bekend zijn, zoals Theo Francken, of zich verschuilen achter de laffe veiligheid van een anoniem profiel. ‘Testoterontweet’ wordt een blijver, net omdat het veel zegt over de huidige socialemediamaatschappij: hoe harder je schreeuwt, hoe beter je gehoord wordt en hoe meer duimpjes en hartjes je onder je post krijgt.

Lekke banden

Zegt ‘moordstrookje’ dan niet veel over onze samenleving? Helaas wel, want het woord duidt op een fietspad dat vlak langs een weg ligt en daardoor zeer gevaarlijk is. In de vorige zomermaanden kwamen maar liefst 35 fietsers om op de Vlaamse wegen – 10 procent meer dan in dezelfde periode het jaar voordien. Het is zoeken met het vergrootglas naar enige verbetering in ons fietsbeleid, want toen ik in 2014 voor deze krant blogde over mijn voorbereiding voor de Ronde van Vlaanderen voor wielertoeristen, schreef ik dit: “Eigenlijk hoef ik niet eens op kasseien te trainen om het schudden en beven gewoon te worden: een ritje langs Vlaamse gewestwegen is voldoende. Als je al het geluk hebt dat er een fietspad is, krijg je vaak af te rekenen met diepe putten in het wegdek, stukken beton die omhoogsteken of afhellen, of een fietspad dat abrupt stopt en je onaangekondigd weer op luttele centimeters van de voorbijrazende auto’s brengt. Uit cijfers van de VAB-fietsbijstand van juni 2013 bleek dat je in Vlaanderen 31 procent meer kans hebt op een lekke band dan in Nederland. In 46 procent van de gevallen is de oorzaak van de lekke band ‘onvoldoende onderhoud van de fietsinfrastructuur.”

Björn Rzoska, de fractieleider van Groen in het Vlaams Parlement en zelf een enthousiast fietser, lanceerde het woord ‘moordstrookje’ in september van dit jaar. In het debat over de Septemberverklaring van de Vlaamse regering uitte ook hij zware kritiek op het fietsbeleid. Hij noemde onveilige fietspaden toen ‘moordstrookjes’. Dat leidde tot ongenoegen bij de Vlaamse regering, die erop wees dat ‘moord’ verwijst naar het opzettelijk doden van mensen, terwijl daar bij de aanrijding van een fietser geen sprake van is. Later excuseerde Rzoska zich, omdat hij zijn kritiek misschien iets te scherp geformuleerd had. 

Zachtjesaanbanen

Maar zegt het feit dat zoveel stemmers ‘moordstrookje’ toch een oké woord vinden, net niet veel over hoe de Vlaming kijkt naar de automobilist die een fietser aan-/doodrijdt: dat hij een moordenaar is, zelfs als hij zijn daad niet met voorbedachten rade pleegt? Misschien komt het omdat veel van die aan-/doodrijders op dat moment onder invloed zijn, en er dus wel sprake is van een vorm van inzicht in wat er staat te gebeuren: wie dronken achter het stuur kruipt, weet dat de kans bestaat dat hij er alle controle over verliest.

En toch: ik vind ‘moordstrookje’ een te cynisch woord. ‘Fietspad’ is, kijkend naar ons nog steeds rampzalige fietsbeleid, dan weer veel te braaf. Het stuk weg waar fietsers getolereerd worden met kans op ongevallen is het ‘riskantje’ – bijwijlen en helaas ‘faliekantje’. Maar wat is nu de grote velodroom van de fietsende Vlaming? Afgescheiden fietspaden waar we peddelend kunnen dromen: zachtjesaanbanen, zodat we het woord ‘moordstroken’ voorgoed uit onze woordenschat kunnen bannen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234