Dinsdag 23/07/2019

Opinie

Ik verwacht een Amerikaanse "show of force": beperkte precisieaanval, gigantisch machtsvertoon

Jonathan Holslag. Beeld RV Eric De Mildt

Jonathan Holslag doceert internationale politiek aan de Vrije Universiteit Brussel en aan verschillende defensieacademies. 

De Amerikaanse president Donald Trump verklaarde dat zijn raketten klaar staan om Syrië aan te vallen. Dat viel letterlijk te nemen. Met de beperkte militaire aanwezigheid in de Middellandse Zee op dat moment, waaronder de destroyer USS Donald Cook en wellicht drie tot vier onderzeeboten, zouden de Verenigde Staten theoretisch het vermogen hebben om zo’n 330 kruisraketten op Bashar al-Assad af te sturen, theoretisch want niet alle lanceersilo’s van die schepen zijn noodzakelijk uitgerust met kruisraketten. Wellicht waren ook de mogelijke doelwitten, Syrische luchtmachtbases en mogelijke depots, reeds gekend en aangeduid.

Dat er evenwel nog geen enkele raket werd afgevuurd, is goed nieuws, want het toont, ondanks de roekeloze tweets van Trump, toch een zekere terughoudendheid. Amerika had het vermogen om snel een beperkte wraakactie te lanceren na de Syrische inzet van chemische wapens, maar heeft dat dus niet gedaan. Dat een beperkte aanval zal volgen, is waarschijnlijk, maar de Amerikanen willen wellicht een optimaal effect op zowel Syrië als Rusland teweegbrengen: verpletterende macht tonen zonder het risico op escalatie in een oorlog.

Dat betekent enerzijds dat de Amerikanen de Russen de tijd moeten geven om de baan te ruimen, te voorkomen dat er Russische slachtoffers vallen en dat Russische schepen of vliegtuigen op het verkeerde moment op de verkeerde plaats zijn. Het is niet eens ondenkbaar dat daarover tussen Rusland en de Verenigde Staten gecommuniceerd wordt.

Neus op de beperkingen drukken

Daarna zal “de show of force” volgen: dat wordt volgens mij een combinatie van een beperkte precisieaanval op Syrische militaire doelen en gigantisch machtsvertoon voor de Syrische kust. Nu reeds confronteren de vijf tot zes Amerikaanse oorlogsschepen Rusland met zijn militaire beperkingen. Tomahawk-kruisraketten kunnen vanop 1.300 kilometer worden afgevuurd, buiten het bereik van de verdedigingsgordel die Rusland rondom Syrië heeft aangelegd. Rusland heeft, voor zover ik weet, minstens twee S-400 en vier S-300 lanceerinstallaties in Syrië, goed voor zo’n 24 luchtdoelraketten. Daarmee kunnen misschien een aantal Tomahawks worden neergehaald, maar nooit allemaal.

Alsof dat niet genoeg is, zullen de Amerikanen de Russen ook met de neus op hun maritieme beperkingen drukken. Rusland heeft nu zo’n 15 schepen in de Middellandse Zee, maar slechts drie daarvan zijn goed uitgerust: twee moderne Kilo-onderzeeboten en de Admiral Essen, een fregat van de Grigorovich-klasse, alle drie uitgerust met de geduchte Kalibr-antischipraketten. Een tweede schip van dat type zou nog in de Rode Zee liggen. Die Kalibr-raketten zijn een probleem, maar omdat het om een klein aantal schepen gaan, kunnen zij in principe relatief gemakkelijk gedetecteerd en onklaar gemaakt worden.

Aan de andere kant van Eurazië

Met de ontplooiing van een super gesofisticeerd P-8-vliegtuig in de regio hebben de Amerikanen alvast de capaciteit om de twee onderzeeboten op te jagen. En daar blijft het niet bij: volgende week zal de militaire machtsbalans in de regio compleet in het voordeel van de Amerikanen kenteren, wanneer het vliegdekschip USS Truman arriveert, met daarbij een Amerikaanse kruiser, drie destroyers, en wellicht ook minstens een onderzeeboot. 

Tel dat bovenop de aanwezigheid van de Europese bondgenoten en je krijgt het volgende plaatje: drie moderne Russische oorlogsschepen tegenover minstens veertien Amerikaanse en Europese schepen; twee Russische moderne gevechtsvliegtuigen (plus 31 oudere Su-24 en -25), tegenover minstens zestig Amerikaanse en Europese. Detail: op datzelfde moment zullen de Amerikanen een soortgelijke aanwezigheid hebben aan de andere kant van Eurazië, in de Zuid- en Oost-Chinese Zee.

Mijn vermoeden is dus dat de Verenigde Staten middels een beperkte aanval en grootschalig machtsvertoon vooral willen duidelijk maken dat provocaties als de inzet van chemische wapens niet getolereerd worden en in ruimere context dat het land niet van plan is zijn wereldwijde leiderschap en dominantie af te staan.

Dat reflecteert de strijdbare toon van de recentste Amerikaanse Veiligheidsstrategie en de Nationale Defensiestrategie. Het toont ook de grenzen van de Russische macht. Dankzij zijn moderne raketten kan Rusland de Europese landen misschien de toegang tot bepaalde gebieden ontzeggen, maar als het de Amerikanen menens is, dan blijft die A2AD-capaciteit gecontesteerd door het Amerikaanse vermogen om van op lange afstand toe te slaan. En laat dat ook een boodschap zijn die Washington ook in Peking goed wil laten doordringen. De strijd om het behoud van de Amerikaanse militaire suprematie is dus allerminst gestreden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden