Donderdag 02/12/2021
null Beeld DM
Beeld DM

ColumnHilde Van Mieghem

Ik ontwikkelde een zintuig om te horen en zien wat niet uitgesproken werd

Hilde Van Mieghem neemt de tijd voor een gloedvolle kijk achter de schermen van haar leven.

Het gebeurt me nooit dat ik de inspiratie mis om aan een column te beginnen. Vaak fladderen er meerdere door mijn hoofd, als vleermuizen die verdwaald zijn en panisch door middel van echo­locatie naar een uitweg zoeken in mijn hersen­pan. Ik heb maar te kiezen.

Maar ze zijn ontsnapt. Ik ben te moe. Ik heb zo hard gewerkt de voorbije maanden dat ik er scheel van zie.

Gisteren was het nog een drukte van belang in mijn kop. De ene handvleugelige – want dat zijn vleermuizen – na de andere botste tegen mijn schedel op. Ze buitelden vrolijk over elkaar heen.

Na vier lange draai­dagen voor mijn nieuwe documentaire Als je eens wist sloeg ik het niet meer op. Ik dacht nog: opschrijven, nu, maar ik viel in slaap.

Vleermuizen zien met hun oren. Door de weerkaatsing van hun signaal vinden ze hun weg of prooi.

Bij mensen is de echo die terugkomt op je uitgezonden signaal vaak compleet verschillend. Gesproken woorden en de taal van het lichaam zijn niet altijd gelijk aan elkaar. Gevolg: serieuze communicatiestoornis.

Het is veel moeilijker voor ons om menselijke mest­kevers op te sporen dan voor een vleermuis een mug. Echt optimaal is het als zicht en gehoor nauw samenwerken. Maar het kan! Puur op het gehoor, anders was elke blinde een vogel voor de kat.

Indien goed doorgrond, kan het een eye­opener zijn. Het leidt tot inzicht, in jezelf én de ander.

Als je leert om het stem­timbre, het ritme, de trilling en de hoogte te beluisteren, los van de woorden, dan kom je ver in het achterhalen van de ware inhoud van wat er gezegd werd.

De sub­text zoals dat in mijn vak – film, theater, literatuur – genoemd wordt.

In een kindertijd die behoorlijk verwarrend en turbulent was, verbaal gewelddadig en vaak hypocriet en leugenachtig, leerde ik dat woorden zelden bewaarheid werden. Oefening baart kunst. Ik ontwikkelde een zintuig om te horen en zien wat niet uitgesproken werd. Ik was geboeid, om niet te zeggen geobsedeerd door het ontluisteren van woorden­wolken die de zon verduisterden.

Dat doorzien was een zaak op leven en dood. In mijn kinderlijke belevings­wereld toch.

Later op de toneel­school leerde ik dat een stem meer zegt dan woorden. Een neutrale zin uitspreken kan volledig anders begrepen worden afhankelijk van wat je met je stem doet.

‘Wat heb ik zin om even een frisse neus te halen.’

Zeg dat met een licht trillende stem, een hoge, een matte of een doodse stem en jij als luisteraar zal onmiddellijk weten of wat ik zeg klopt met hoe ik me voel. Je zal weten of ik lieg of niet.

Voor ik moest opkomen in het theater wist ik, enkel door wat ik hoorde door de monitor van mijn mede­spelers, of de voorstelling magisch werd of niet.

Ik kende wel de tekst en de subtext.

Ik kan het ook zonder voorkennis, ontdekte ik.

In de documentaire laten we toe dat enkele mensen anoniem getuigen, het taboe is te groot. De angst, de schaamte en de loyauteit zijn verpletterend.

Daar zat ik dan, in een donkere kamer waar iemand enkel in wat tegenlicht, tegenover me zat. Ik was verloren, tot ik mijn ogen sloot en naar de klankkleur luisterde, los van de woorden.

Ik zag alles wat niet werd gezegd.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234