Donderdag 17/10/2019
Elke Roex. Beeld Wouter Van Vooren

Opinie

Ik ontmoette nog niemand die mijn Sloveense veldsla met witte bonen bedreigend vindt

 Elke Roex is sp.a-schepen in Anderlecht

“En? Van waar ben jij?”, vroeg ik steevast toen ik als Brusselse puber in Genk een portie nieuwe gezichtjes verwelkomde op de speelpleinwerking. “Papieren Belg, hartje Italiaan”, was meer dan eens het antwoord. Toen al vond ik het een romantische gedachte. Ik was jaloers op die verknochtheid aan een cultuur, op de familieband die ermee gepaard ging en last but not least het eten. Tot de dag dat ik zelf besefte dat ook ik er eentje was. In mijn naam hoor je het niet. Mijn Slavische gezichtstrekken lijken net Belgisch, de genen zijn niet zichtbaar voor de buitenwereld en aan enige zweem van religie kan je het ook niet herkennen.

 Stari-ate, mijn overgrootvader kwam hier begin van de vorige eeuw in de mijnen werken. Stara-mama, mijn overgrootmoeder, opende een kantine in Eisden. Daar gaf ze de mijnwerkers elke dag logies en eten. Hun kleinzoon is nu een krasse 70-jarige en heet Milan. In een niet zo ver verleden was die voornaam een absolute rariteit en werd die slechts na lang aandringen én na er officieel Milhan van te maken, aanvaard op de gemeente. Vandaag staat Milan helemaal bovenaan de Vlaamse namenlijst. De gevulde paprika’s die hij ons voorschotelde, waren evenmin normaal in de wijk waar ik opgroeide. Net zoals de veldsla met witte bonen die ik als kind zo vaak op de keukentafel zag verschijnen. De Sloveense versies van steak met sla en tomaat, zeg maar. Vandaag verras ik mijn vrienden met zelfgemaakte zuurkool, "hren" (mierikswortelpuree) en "ajvar" (paprika-spread). Niemand vindt dat eigenlijk bedreigend, hoogstens een beetje raar of misschien niet lekker.

Elke vakantie in Slovenië, dat ik - drie generaties verder - nog durf "mijn land" te noemen, vervult me elke keer weer met weemoed, bewondering en liefde. Maar ook hoop, verwondering en inspiratie. Weemoed omdat tijdens zo'n vakantie er alles beter lijkt te gaan en problemen veraf zijn. Bewondering omdat tussen twee bezoeken door er weer zoveel veranderd is, precies omdat wat je elke dag ervaart zoveel trager gaat. Liefde omdat mijn tweede thuis een verre liefde is en verre liefde altijd magische, prille liefde blijft. Maar ook hoop. In de eerste plaats voor mijn Brussel, omdat ik zie waarin Slovenen het beter doen. In amper 2 jaar overal ondergrondse vuilcontainers installeren, dat moeten hier - in mijn kosmopolitische wereldstad - toch kunnen in een handomdraai? Verwondering omdat de autoloze zone in Ljubljana elke keer weer gegroeid is. Nu rijden zelfs gratis elektrische minibusjes rond voor wie maar wil, om welke reden dan ook. En tot slot een vat vol inspiratie, want bij elke terugreis zit mijn hoofd vol nieuwe ideeën. Het beste van meer werelden meenemen, hoe verrijkend is dat niet? Ik hoor het u al denken. “Wat een romantisch gezwets, zeg!”, zo ver weg van de moeilijke multiculturele mix die wij hier beleven. Of is het ondergaan?

 Net terug was mijn koelkast (uiteraard) leeg. Snel ging naar de buurtwinkel om de hoek voor… (sorry, ik kon het niet laten) twee paprika’s. Ik weigerde het plastic zakje. De uitbaatster keek me met haar gitzwarte ogen aan. “Ik vind het fijn dat u dat zakje weigert, maar waarom kan hier in België niet wat in Marokko kan? Verbied dat. Dan scheelt toch een pak voor het milieu." Die had ik niet zien aankomen, maar ik gaf haar overschot van gelijk. Bottom line is: waarom grijpen we de kansen niet die zich aanbieden? Waarom zetten we buitenlandse durf - of het nu Sloveense, Marokkaanse of andere is - niet om tot actie? Waarom nemen we het beste van die andere wereld niet mee?

 Mijn meervoudige cultuur blijft voor mij dus niet beperkt tot een romantische gedachte, laat staan romantisch gezwets. Integendeel, ze geeft me juist kracht om hier te waarderen wat er is. Om hier culturele verschillen om te zetten in rijkdom, om inspiratie om te zetten in verandering, en voluit te gaan voor die simpele dingen die we eigenlijk allemaal samen willen.

Een kwestie van nationaliteit is dat laatste allerminst, een kwestie van ingesteldheid des te meer. 20 jaar geleden slaagde ik voor het Sloveense inburgeringsexamen. Bij mijn eerste poging was ik gebuisd, omwille van mijn gebrekkige kennis van naaldbomen en windsoorten. Toen ik het een tweede keer probeerde ging het over droog fruit en dat ging me heel wat beter af. Al geef ik toe: in met die kennis kom ik in de straten van Brussel niet ver. Laat staan dat ik er indruk mee maak.

Nu de storm weer is gaan liggen, het een ballonnetje is gebleken zonder inhoud, moet ik die dubbele nationaliteit misschien wel aanvragen. Niet uit statement, niet uit ontrouw, maar uit liefde voor mijn Slovenië én uit ambitie voor Brussel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234