Dinsdag 26/01/2021
Beeld DM

ColumnSaskia De Coster

Ik houd mijn blik op de ondemocratische demarches en knullige communicatie

Saskia de Coster is schrijver van de romans Wij en ik en Nachtouders. Haar column verschijnt tweewekelijks.

Ik ben dit jaar zoveel geweest dat ik niet begrijp. Een nummer in de rij van aantal besmettingen bijvoorbeeld. Ik zag mezelf totaal niet gerepresenteerd, ik voelde me kiplekker. De individuele en collectieve ervaring hebben dit jaar meer dan ooit gebotst. Ik heb zo goed als geen viruslast gehad ondanks mijn positieve test, maar mensen waarschuwden me dat ze iemand kennen die iemand kent die heel ziek of overleden is. En dus? Wat zegt dat? Eigenlijk helemaal niet zo veel, behalve dan dat het nogal dom is om je eigen ervaring te gaan bombarderen tot de collectieve ervaring en dat het al helemaal geen zin heeft om moreel superieur en bijziend in het koffiedik van de toekomst te kijken.

En toch zie je dat opiniemakers zich daar gretig aan overgegeven hebben het afgelopen jaar. Zo zijn we op het merkwaardige punt beland dat de meerderheid van de opiniemakers spreekbuizen van angst zijn geworden. Ze voldoen vaak aan een bepaald profiel: wit, man, ouder, bang en belezen genoeg om iedereen met statistieken en doemscenario’s toe te blaffen. Er is ook mijn profiel: gezond, zonder virusangst, ik lijd eerder aan het omgekeerde van hypochondrie, en houd mijn blik op de randschade en gruwel van de ondemocratische demarches en de knullige communicatie.

En eigenlijk zegt dat dus helemaal niet zo veel, behalve dan dat wij, de struisvogels uit de middenklasse, met onze kop in het zand luid blijven roepen. We zijn verstrikt geraakt in een discussie over reacties op een pandemie om andere, zogezegd minder dringende discussies niet te voeren.

Zoals professor politieke theorie Lea Ypi in The Guardian mooi opmerkt: mensen hebben lang het lot, God of de natuur verantwoordelijk gehouden voor de gevolgen van hun eigen daden.

Aan de ene kant is ook van Covid een strijd gemaakt tussen mens en natuur. Wat dachten die vleermuizen in Wuhan een jaar geleden? Niets dachten die dieren, ze hebben geen agency of intentie. De kans is groot dat ook de onafwendbare klimaatcrisissen geframed zullen worden als de strijd van de vervreemde mens met de verre, uitgeputte natuur en niet als het pijnlijke gevolg van systemen als het neoliberalisme, die helemaal zelf door mensen uitgedacht zijn en minutieus en collectief uitgevoerd worden.

Aan de andere kant hebben veel opiniemakers en experts de crisis gretig aangegrepen om non-stop moreel superieur uit de hoek te komen, aanhoudend te waarschuwen voor de doem die zij al lang zagen aankomen en die ze nu weer van kilometers ver al aan de einder zien gloren. Ze brengen de boodschap met een bijna aan sadisme grenzend genoegen, om ons duidelijk te maken dat we moeten opletten, dat we in de fout gaan, hoedanook, als oude pastoors die de zonden al opsommen voor ze begaan zijn, zonder ooit zichzelf in vraag te stellen. Dat is nog het kwalijkste van al, dat er in de plaats van ernstige vragen te stellen bij het vierkant draaien van wereldwijde systemen en de ongelijkheid die de pandemie blootlegt, het in de eerste plaats draait om de kleine schandpaal. Niet om het grotere verhaal van een collectieve schandpaal. 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234