Maandag 21/06/2021

OpinieGustaaf Cornelis

Ik betrap mezelf op redeneringen die ik voordien bij anderen zo misprees. Hoever gaan mijn principes eigenlijk?

Gustaaf Cornelis. Beeld Gustaaf Cornelis
Gustaaf Cornelis.Beeld Gustaaf Cornelis

Gustaaf Cornelis is filosoof aan de Vrije Universiteit Brussel en de Universiteit Antwerpen.

Een van de mooiste ethische gedachtenexperimenten komt van John Rawls: de sluier der onwetendheid. Stel, schrijft hij in zijn boek Theory of Justice uit 1971, dat je niet weet waar ter wereld je geboren zal worden. Je kan in een rijke buurt opgroeien, maar net zo goed in een sloppenwijk. Kies je dan voor maatschappij die een gelijke behandeling van iedereen nastreeft of die het beste voor een meerderheid wil? Geboren in een maatschappij waarin je je in vrijheid kon ontwikkelen tot wie je bent, heb je nu de neiging te kiezen voor een behoud van die toestand. Kiezen voor gelijkheid zou een verlies voor jou betekenen. Je verworvenheden wil je niet kwijt.

Echter, als je onder de sluier der onwetendheid zou moeten kiezen tussen een toestand van het beste voor het grootste aantal of een toestand waarin iedereen in elk opzicht gelijk wordt behandeld, dan kies je wellicht eerder voor de laatste optie. Immers, aangezien je niet weet waar je zal terechtkomen, wil je niet hebben dat je in een maatschappij komt waar je tot een groep behoort die het met minder zou moeten doen.

Samen uit, samen thuis

Stel dat je niet weet wanneer je je vaccin zal krijgen. Kies je dan voor het privilegiëren van groepen die reeds gevaccineerd zijn of verdedig je het principe samen uit, samen thuis?

Onlangs kreeg ik de vraag mijn mening te geven omtrent dat principe. Mijn argumentatie in een notendop: “Zijn we niet allen gelijk voor de wet? Zulke privileges zijn middeleeuws. We zouden onze hedendaagse samenleving ontwrichten. Bovendien beschermen die vaccins niet voor de volle 100 procent. Nee, we zitten samen in hetzelfde schuitje. Vieren doen we samen. Ooit.” Ik ben 54 en ik heb geen idee wanneer ik het spuitje zal krijgen. Sluier der onwetendheid. Dus, nee, ik ga voor iedereen gelijk als overtuigd egalitarist en ben tegen privileges om andere dan gezondheidsredenen. Dat de gevaccineerden maar wachten tot iedereen de prik gehad heeft om dat ietsepietsje meer te kunnen doen.

Stel dat je al gevaccineerd bent. Kies je dan voor het privilegiëren van groepen die al wel gevaccineerd zijn of verdedig je het principe samen uit, samen thuis?

Eén ogenblik – minder dan dertig seconden – na het verzenden van bovenstaand antwoord op de enquête laat mijn huisarts me elektronisch weten dat ze me heeft geregistreerd als risicopatiënt – ik weet eigenlijk niet zo of ik dat leuk moet vinden – en ik “bijgevolg eerder gevaccineerd [zal] worden dan de algemene bevolking [sic]”.

Eerder aan de beurt

Van het ene moment op het andere wordt de sluier der onwetendheid opgeheven. Ik kom eerder aan de beurt dan de rest! De gedachte komt meteen op dat ik dan misschien toch wel het zomers festival kan bijwonen dat vorig jaar werd uitgesteld. Ik ben tegen dan zeker gevaccineerd! Ik kan misschien zelfs die maand eerder op reis dan verwacht, desnoods exclusief met andere gevaccineerden?

Ik betrap mezelf op redeneringen die ik voordien bij anderen zo misprees. Hoever gaan mijn principes eigenlijk? Het is alvast zonneklaar voor me dat ik een vervroegde inenting niet ga weigeren; ik volg het advies van mijn arts en ga me eerder laten vaccineren. Ik maak me sterk dat de rationale achter deze keuze mijn gezondheid is, niet mijn drang naar dat ietsje meer vrijheid, die ik zowat met elke andere aardbewoner op dit moment deel. Maar ik blijf het geen goed idee vinden prerogatieven uit te delen aan gevaccineerden en houd me aan de eerder geformuleerde argumenten.

Ik trek de sluier der onwetendheid weer over mijn hoofd en denk aan ‘de algemene bevolking’ die, net als ik, hunkert naar dat luxueuze extraatje. Samen zullen we dat vieren. Ooit.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234