Dinsdag 23/04/2019

Opinie

Ik ben de eindeloze commentaren over gelukte en mislukte strategische zetten hartsgrondig beu. Laat de kiezer zich uitspreken

Mark Elchardus. Beeld Bob Van Mol

Mark Elchardus is emeritus professor sociologie aan de Vrije Universiteit Brussel (VUB) en opiniemaker bij De Morgen.

In een inmiddels achterhaald pleidooi voor een regering van lopende zaken stelde Patricia Popelier: “Vervroegde verkiezingen zijn geen oplossing (...) Alleen de N-VA is daar niet bang van: voor die partij liggen de kaarten goed op dit moment.” (De Standaard, 17/12) Op dezelfde dag, in zijn politiek overzicht, schreef Carl Devos: “Dat N-VA voor vervroegde Kamerverkiezingen pleit, is omdat die haar goed uitkomen...” (De Morgen, 17/12) Allez. Die partij maakt geen deel meer uit van de regering, onder meer omdat meer dan twee derde van de Kamer tegen haar standpunt heeft gestemd, meer dan twee derde! En als bij wonder ligt zij een paar dagen later in poleposition voor de verkiezingen. Wonderlijk land toch.

Ofwel weerspiegelt de stemming in het parlement enigszins die in het land, en dan ziet het er bar slecht uit voor de N-VA; dan moet die partij de consequenties van haar overtuigingen dragen. Ofwel weerspiegelt de stemming in het parlement geenszins die in het land en dan hebben wij als burgers het recht dat zo snel mogelijk, zo precies mogelijk te weten. In democratieën die zich respecteren worden daartoe verkiezingen gebruikt.

Gelukte en mislukte strategische zetten

Wat er gebeurt hoeft geenszins negatief af te stralen op de parlementsleden die voor het Marrakech-pact hebben gestemd. Parlementsleden worden verondersteld niet alleen hun kiezers maar ook hun overtuiging te volgen. Dat is een van de dingen die hun job moeilijk maakt. Maar we trekken geregeld naar de stembus om tot een redelijke mate van overeenstemming te komen tussen de overtuigingen van de volksvertegenwoordigers en die van de kiezers. 

De Marrakech-stemming in de Kamer, de grootste partij die uit de regering stapt, een ploeg die achterblijft zonder de minste kans het land nog volwaardig te kunnen besturen... het is moeilijk een geschikter moment voor verkiezingen te bedenken dat dit. Ik ben de eindeloze stroom commentaren die in dit conflict het resultaat willen zien van gelukte en mislukte strategische zetten hartsgrondig beu. Het is een conflict tussen visies van wat goed is voor het land en voor de wereld. Daarover mogen partijen botsen, maar daarover moet de kiezer zich kunnen uitspreken.

Natuurlijk komen verkiezingen nu niet erg gelegen, vrij snel na de gemeenteraadsverkiezingen van oktober, niet lang voor die van mei 2019. Maar nu nagaan of de Kamer mijlenver van de bevolking verwijderd is of daarentegen die bevolking juist heeft aangevoeld, lijkt me veel belangrijker dat die praktische bezwaren. Als vertegenwoordigde democratie nog iets betekent, dan moet de kiezer zich nu kunnen uitspreken.

‘Ik ga naar de koning’

Alle begrip voor Charles Michel als hij op mogelijke en onmogelijke, redelijke en onredelijke manieren probeerde zijn regering of wat er nog van rest te redden. Ik wil ook best geloven dat hij steeds handelde vanuit zijn diepste overtuiging. Ik wil een aantal onhandige uitspraken van hem vergeten en alleen deze onthouden, zijn beste van deze laatste bewogen weken, eenvoudig en in de geest van onze democratie: “Ik ga naar de koning”. Hopelijk betekent dit heel snel: ik ga binnen veertig dagen naar de kiezer. Al bij de eerste echte en dus harde discussies over het Marrakech-pact was het trouwens meteen duidelijk dat dit zou moeten gebeuren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.