Zondag 03/07/2022
Sammy Mahdi. Beeld Tim Dirven
Sammy Mahdi.Beeld Tim Dirven

Opinie

Ik begrijp de fans van Erdogan bijna

Sammy Mahdi is politicoloog en voorzitter van Jong CD&V. Zijn wisselcolumn met Derk Jan Eppink verschijnt elke donderdag.

Sammy Mahdi

Mijn extreem rationalisme zorgt ervoor dat ik een aantal zaken rond het Turks referendum maar moeilijk kan bevatten.

Enerzijds is er de ondertussen nu al grijsgedraaide plaat dat mensen mogen meestemmen bij verkiezingen in een land dat ze enkel kennen via schotelantennes en zomervakanties. De democratische fundamenten van de rechtsstaat in een land mee bepalen vanop duizenden kilometers afstand, terwijl je er zelf bitter weinig van zult voelen? Onbevattelijk. Anderzijds is er de vraag waarom we net nu die plaat grijs zijn beginnen draaien. Je bent voor of tegen het principe dat burgers die niet in het land wonen ook mogen stemmen. Dat geldt voor de kiezers van Clinton en Trump evenzeer als voor de kiezers die Erdogan meer of minder macht willen geven.

Breed draagvlak

En waarom heeft de uitslag van het Turks referendum een invloed op onze mening? Mij moet je niet overtuigen van de gevaren van de polariserende en autoritaire politiek van het autocratisch Turks regime. Maar als rationeel denkend persoon, kan ik moeilijk begrijpen waarom we bepaalde bevolkingsgroepen een stem willen ontnemen enkel en alleen omdat we er niet toe in staat zijn hen te overtuigen hoe haaks de visie van de Turkse president staat op onze Europese waarden.

Enerzijds vragen we de mening van Belgische politici met overgrootouders die in Turkije zijn geboren om kleur te bekennen over het referendum. Staatssecretaris Francken vroeg op Twitter nog hoe het zat met het netwerkbereik van de politici van Turkse origine. Anderzijds, verwachten we net niet van diezelfde politici dat ze zich focussen op wat hier bij ons gebeurt?

En als er toch een zeer breed draagvlak blijkt te zijn om mensen niet mee te laten stemmen voor verkiezingen in een ander land, zouden we dan een meerderheid vinden om Belgen die in het buitenland wonen hun stem te ontnemen voor de verkiezingen in 2019? De Franse presidentsverkiezingen bieden ons een mooie opportuniteit om de lijn consequent door te trekken en geen Franse campagnes toe te staan. Leggen we alle landen dan een verbod op? Mij niet gelaten.

Onze Anatolische Turken

Gelukkig heeft dat extreem rationeel gedachtegoed van me af en toe ook het voordeel dat je niet meteen meeloopt in elk demagogisch denken. Neen, niet elke Belgische Erdogan-fanboy heeft lak aan een democratische rechtsstaat. Er zijn verschillende verklaringsgronden om het kritiekloos gedrag van sommigen te duiden. Onder meer de greep van Ankara via media, verenigingen en religieuze instellingen en ons falen om daar een positief tegendiscours tegenover te brengen. Maar vraag de modale Turkse Belg waarom Erdogan zo geweldig is en het antwoord dat ik toch meestal krijg is: “Erdogan bouwt scholen en wegen!” Geef hen maar eens ongelijk. In het pre-Erdogan-tijdperk waren kortsluitingen schering en inslag, was er een gebrek aan publieke voorzieningen en de wegeninfrastructuur was erbarmelijk. De investeringen in het Anatolië van “onze” Turken is voor velen het meest tastbare bewijs van de positieve verwezenlijkingen van Erdogan.

Dat Turken bereid zijn daarvoor hun democratie op te geven, zegt veel over de onstabiliteit die het land al sinds zijn ontstaan heeft gekend. Staatsgreep na staatsgreep, economische crisis na economische crisis. Een man die dan stabiliteit en economische groei belooft (ook al is de economische realiteit minder rooskleurig) en daarbovenop met de nodige flegma bij de trotse Turken inspeelt op een gevoel van discriminatie dat Turken in Europa ervaren, scoort hier bij ons nog beter dan elders.

Vorig weekend zat ik in Londen. Kunnen uitgaan zonder dat de buitenwipper je huidskleur grondig bestudeert. Politieagenten die de veiligheid van hun stad mee willen garanderen en daarbij aanvaard worden in hun eigenheid, met tulband, hoofddoek of al was het een handdoek op hun hoofd. Verademend. Mocht ik niet zo extreem rationeel denken, ik zou de Turken die positief gestemd hebben op het referendum nog bijna durven begrijpen. Bijna.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234