Zondag 20/09/2020
Ivo Victoria.Beeld DM

ColumnIvo Victoria

Iets wat twintig jaar geleden extreemrechts heette kan nu links-progressief zijn

Ivo Victoria is schrijver van Alles is oké. Hij woont en werkt in Amsterdam. Zijn column verschijnt tweewekelijks.

Stel u voor. We bevinden ons in het jaar 2000 en u krijgt een aantal multiplechoicevragen over het jaar 2020. Hier komen ze. In Amerikaanse steden staan gewapende burgers tegenover elkaar. De president stuurt er het leger op af, daarna houdt hij een speech waarin hij één leugen per 56 seconden vertelt. Wat zullen we dit in 2020 noemen? A. Een burgeroorlog, B. Een dictatuur, C. Tja.

Een week nadat een van zijn partijgenoten heeft gezegd dat het cordon sanitaire moet worden afgeschaft, zegt een politicus in een talkshow dat migranten die geen Nederlands leren, terug moeten naar hun land van herkomst. Hij verzwijgt dat dit plan ongrondwettelijk is, maakt abstractie van de ellende waarin deze mensen bij terugkeer terecht kunnen komen, en vergeet te zeggen dat hij zulke eisen nooit zou stellen aan buitenlanders met geld. Daarna imiteert hij Samson de hond. Wie is deze politicus? A. Filip Dewinter, B. Urbanus, C. Een voorzitter van een linkse partij.

Jongeren maken filmpjes waarin ze zich verkleden als Holocaust-slachtoffers en acteren dat ze worden vergast door nazi’s. Ze worden via internet verspreid. Wat is dit? A. Een nieuwe onderwijsmethode om de jeugd de geschiedenis te laten ‘beleven’, B. Zieke grappen die circuleren op extreemrechtse internetfora, C. Een geinige nieuwe trend op TikTok. (Dat is een populair programmaatje op je telefoon – binnen twintig jaar vindt u dit heel normaal – waarmee je filmpjes van 15 seconden maakt en bekijkt.)

In de Volkskrant voorspelde de Nederlandse paleontoloog John De Vos deze week dat de mens nog 22 duizend jaar zal bestaan; daarna is het afgelopen. De Vos (72) kan niet wachten. “Wat zijn we nou helemaal: een klompje DNA, wat vetten en wat eiwitten. … We vinden onszelf heel wat, maar zijn bezig onszelf gek te maken – waar je ook kijkt, mensen jagen elkaar op.” Die jacht op elkaar, en op geld, likes en stemmen, maakt ons vatbaar voor veranderingen in de wereld én in onszelf die we nog niet zo lang geleden onaanvaardbaar vonden, en met reden.

Soms denk ik dat er in de voorbije twintig jaar elke nacht iemand stiekem de piketpaaltjes heeft verplaatst waarmee onze morele grenzen worden afgebakend. Telkens opnieuw, nacht na nacht, centimeter per centimeter en niemand die het door had. Tot je de tijd stil zet, een paar momenten kiest, en eens goed kijkt wat daar gebeurt. Dan blijkt: iets wat twintig jaar geleden extreemrechts heette, kan nu links-progressief zijn. Wat vroeger een burgeroorlog werd genoemd, is hoe men vandaag in de grootste democratie ter wereld zijn demonstratierecht gebruikt. En wat ooit een gruwelijke verwijzing naar de donkerste dagen uit de geschiedenis van de mensheid was, is een manier om likes te verzamelen en anders wel een grap die je maakt uit ‘jeugdige onschuld’ terwijl je iemand martelt (vroeger: ‘studentendoop’) of verstikt.

De tijd verglijdt, de wereld verandert, niet plotsklaps maar stap voor stap en op sommige dagen verlang ik hevig naar een fast forward-knop die ons – hop! – tweeëntwintigduizend jaar de toekomst in zwiert.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234