Zaterdag 06/03/2021
Jana Antonissen. Beeld DM/Bart Hebben
Jana Antonissen.Beeld DM/Bart Hebben

ColumnJana Antonissen

Iedereen oordeelt voortdurend, maar tegenwoordig mag je dat niet meer hardop doen

Jana Antonissen is journalist. Haar column verschijnt wekelijks.

“Het probleem is”, zegt ze terwijl ze vooroverbuigt, en haar donkere ogen fonkelen gevaarlijk vanachter haar hoornen brilmontuur, “dat we in een tijd leven waarin het verboden is om veroordelend te zijn. Nochtans oordeelt iedereen voortdurend, maar tegenwoordig mag je dat niet meer hardop doen.”

Door dergelijke voorschriften laat de 70-jarige Fran Lebowitz zich niet intomen. De New Yorkse schrijfster is een uiterst begaafd, heerlijk sardonisch spreker. Over alles en iedereen heeft ze een opinie, of ze nu verstand van zaken heeft of niet. En die meningen deelt ze gul.

Regisseur en goede vriend Martin Scorsese wilde zo graag weten wat Lebowitz denkt over onderwerpen als de immer veranderende Amerikaanse hoofdstad, ‘wellness’ of financiën dat hij een hele Netflix-serie aan haar ongezouten oordelen wijdde.

In Pretend It’s a City struint Lebowitz door een gezellig chaotisch, precorona-New York terwijl ze zich ergert aan haar met hun smartphone vergroeide medeburgers. Zelf is ze notoir offline.

Het deed me denken aan die keer dat ik voor deze krant in mijn eentje de New Yorkse modeweek bezocht. Tweeëntwintig was ik, en vastberaden niet te panikeren toen ik vaststelde dat mijn smartphone het niet deed aan de andere kant van de oceaan. Aangewezen op analoge kaarten en metroplannen keerde ik na veel overbodige omzwervingen terug naar mijn raamloze Airbnb in Manhattan. De studio bevond zich boven een smoezelige bar die non-stop jarentachtighits draaide. Afwisselend daverden bassen door mijn borstkas, wanneer ik in bed lag, of kietelden ze mijn voetzolen, wanneer ik aan de keukentafel probeerde te schrijven. Mijn deadline, die door het tijdsverschil zes uur voorliep, was zo dichtbij dat ik hem kon proeven.

Van die vijf dagen New York is me bitter weinig bijgebleven. Ik herinner me vooral dat iedereen hardnekkig in superlatieven sprak, terwijl mijn maag even onvermoeibaar in de knoop lag; eerder van de schrijfstress dan van de glutenvrije donuts die ik driemaal daags at.

Graag zou ik nog eens teruggaan, als corona dat ooit toelaat. Dan wil ik doelloos door straten slenteren, een feestje of twee bezoeken. Net als Fran houd ik van feestjes.

“Ik ben altijd al een grote fan van vertier geweest”, zegt ze in Pretend It’s a City. “Hoe ouder ik word, hoe meer ik denk: ga je gang en heb plezier.”

Wel vaker was ik het met haar eens, maar de uitspraak die het meest bleef hangen was Lebowitz’ bewering dat ze “amper schrijvers kent die schrijven écht leuk vinden”.

Een enorme opluchting stroomde door mijn ledematen toen ik dat hoorde. Of ik nu een column, essay, interview, kort of lang verhaal schrijf; het aanmodderen duurt vaak zo lang dat ik overtuigd geraak dat ik me beter bij een escortbureau aanmeld.

Schrijven is leven, durven sommige auteurs weleens te beweren. Ja, als je het leven als lijdensweg ziet. Ikzelf ben meer van de stroming I loathe writing, but I like having written.

Natuurlijk zou je kunnen betogen dat het niet het beste idee is om te luisteren naar een schrijfster die al twintig jaar aan writers’ block lijdt. Maar die beruchte blokkade van Lebowitz betekent niet dat ze de strijdbijl begraven heeft. Voortdurend gedachten aan het neerpennen op losse stukjes papier, gaat ze ervan uit dat “vroeg of laat” nog een boek van haar hand verschijnt.

Niemand heeft waarschijnlijk zo weinig last van prestatiedruk als Fran Lebowitz. Eveneens verdient waarschijnlijk niemand zo veel geld met het gevat veroordelen van haar medemens.

Ga je gang, heb plezier. 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234