Dinsdag 21/01/2020

Opinie

Iedereen naar de stad is géén goed idee

Vlaanderen is stad én platteland, zo dient De Becker de Vlaamse bouwmeester van repliek, en ze vraagt om dat laatste niet te culpabiliseren. Beeld Wouter Van Vooren

Sonja De Becker is voorzitter Landelijke Gilden, de belangenbehartiger van het Vlaamse platteland.

Naar aanleiding van de beslissing rond het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen liet Vlaams bouwmeester Leo Van Broeck opnieuw een ballonnetje op over ruimtelijke ordening. Hij speelde daarbij het platteland uit tegen de stad - alwéér. Voor ons is één ding duidelijk: iedereen naar de stad is géén goed idee. Inzetten op wonen in kernen is dat wél, zowel in de stad als op het platteland.

Sonja De Becker. Beeld tim dirven

Laat er geen misverstand over bestaan: wij willen dat er in de toekomst nog open ruimte is in Vlaanderen. Er is nood aan instrumenten om het huidige verkavelingsmodel te stoppen, zowel voor de leefbaarheid van het platteland als voor onze Vlaamse land- en tuinbouw. Ook wij vinden dus, in lijn met Van Broeck, dat we spaarzaam moeten zijn met onze open ruimte. Maar verdichting en inbreiding moet ook in dorpen.

Bovendien lijkt de bouwmeester, met zijn voorstel om een verschil in kadastraal inkomen te maken, alle lasten bij het platteland en alle lusten bij de stad te leggen. Hij maakt er een bestraffende maatregel van. Het kadastraal inkomen zoals het op vandaag bestaat is evenwel geen geschikt instrument om mensen naar een stad te duwen, zelfs niet geleidelijk. Het systeem is gedateerd en een blinde verhoging riskeert een groot aantal niet-gewenste sociale effecten te hebben. Je kunt de huidige plattelandsbewoner ook niet bestraffen omwille van de keuzes die hij in het verleden maakte, volgens het beleid van toen. Bovendien kan niet alle verantwoordelijkheid bij de particulier gelegd worden. Voorlopig laten voorschriften in gemeenten niet steeds toe om kernen te verdichten.

Daarom twee suggesties. Ten eerste om hypotheses goed te onderzoeken. Zo fluit recent onderzoek het hoera-verhaal van de 'verhandelbare ontwikkelingsrechten' terug. Experten zien dit enkel financieel haalbaar wanneer we opnieuw open ruimte gaan verkavelen, en niet wanneer we enkel in de kern verdichten. En laat dat nu net in tegenstrijd zijn met de betonstop. Er moet onderzocht worden welk beleid gevoerd moet worden voor nieuwe en grondig te renoveren woningen, zowel in de stad als op het platteland, waarbij de koper vóór aankoop een duidelijk zicht heeft op de kosten. Onbetaalbare woningen in goed ontsloten regio's moeten we vermijden.

Onze tweede suggestie is om plattelandsgemeenten beter te financieren, juist om open ruimte te vrijwaren. Gemeenten zijn op dit moment het meest gebaat bij een verdere groei van hun inwonersaantal, los van de locatie waar ze gaan wonen. Plattelandsgemeenten krijgen een iets hogere tussenkomst uit het gemeentefonds, maar komen in andere financieringskanalen veel moeilijker aan bod. De stad krijgt zo steeds meer, wat de achterstelling van plattelandsgemeenten op onder andere het ruimtelijk vlak vergroot.

Vlaanderen telt meer dan 1.200 dorpen en meer dan een derde van de Vlamingen woont en leeft er. Onze Vlaamse dorpen hebben ook recht op dorpsvernieuwingsprojecten zoals er massaal (met overheidsmiddelen) in steden worden ontwikkeld. Die moeten aandacht hebben voor wonen én leven. Het sociale leven in dorpen ziet er in dorpen anders uit dan in de stadskernen en het is niet wenselijk dat dit veelkleurig sociaal weefsel op het Vlaamse platteland verdwijnt. Plattelandsbewoners zijn geen luxemensen die een belastende keuze maken op de kap van de maatschappij. Net zomin verplaatsen stedelingen zich steeds met openbaar vervoer of fiets, zoals de bouwmeester laat uitschijnen. Ook inwoners van Leuven, Gent, Genk en andere steden verplaatsen zich met de wagen voor het werk en andere activiteiten.

Wij verwachten dat de Vlaamse bouwmeester meedenkt om ook het Vlaamse platteland te versterken. Wij vragen hem dan ook om een onderbouwde dialoog op te starten en niet bij elke gelegenheid ballonnetjes op te laten die verdeeldheid zaaien.

Vlaanderen is geen verhaal van de stad, het is stad én platteland.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234