Zaterdag 24/10/2020
Beeld DM

StandpuntMaarten Rabaey

Hooggerechtshof kan wetten terugdraaien, maar nooit de klok

Maarten Rabaey is journalist. 

In de Amerikaanse Senaat vinden de hoorzittingen plaats over de benoeming van Amy Coney Barrett, die de conservatieve meerderheid in het Hooggerechtshof voor decennia kan bezegelen. Als president Donald Trump de nominatie binnenhaalt vóór de verkiezingen, zal zijn conservatieve achterban juichen over zijn rechtsmacht in ethische kwesties zoals holebirechten en abortus, al dreigt dat snel te botsen met de diverse werkelijkheid van het 21ste-eeuwse Amerika.

Door de Republikeinse meerderheid in de Senaat lijkt de kans klein dat Barrett nog haar nominatie zal mislopen, tenzij ze nog een uitschuiver van formaat maakt. Tot nu liet ze zich tijdens de ondervragingen door kritische Democraten nog niet uit haar tent lokken. Zo ontweek ze de vraag of ze zich tijdelijk zou terugtrekken mocht Trump de verkiezingsuitslag aanvechten voor het Hooggerechtshof, een dreigement dat hij al enkele keren uitte. Volgens de Democraten kan ze niet partijdig oordelen omdat de president haar net heeft genomineerd.

Barrett bleef ook omfloerst over haar visie op het recht op gezondheidszorg. Op 10 november wordt een zaak ingeleid die beslist over ex-president Obama’s zorgwet. Daarvan hangt de zorgverzekering af van maar liefst 20 miljoen mensen. In volle coronapandemie is er geen beter voorbeeld van hoe ingrijpend het Hooggerechtshof nog kan beslissen over het dagelijks leven in de VS.

De Amerikaanse lgbtq-gemeenschap is intussen ongerust dat Barrett en de nieuwe conservatieve meerderheid van zes tegen drie het holebihuwelijk weer afschaft als ze benoemd wordt. Haar mentor, wijlen opperrechter Antonin Scalia, stemde tegen tijdens de historische stemming die het in 2015 nationaal legaliseerde. Dezelfde Scalia noemde het vonnis dat het pad effende voor het historische recht op abortus – Roe vs. Wade uit 1973 – ooit ook ‘een vergissing’. Barrett verzekerde dinsdag dat ze geen kloon is van Scalia, maar als juriste zichzelf zal blijven. “Opperrechters kunnen niet op een dag wakker worden en zeggen: ‘Ik heb een agenda – ik hou van wapens, ik haat wapens, ik hou van abortus, ik haat abortus’ en als een koningin hun wil aan de wereld opleggen”, zei ze.

Het is een uitspraak waar de Amerikanen haar te pas en te onpas aan zullen mogen herinneren. Opperrechters staan niet boven de wet, maar dienen de gelijke rechten te verdedigen van iedereen in de samenleving, en die is véél diverser dan toen de Amerikaanse grondwet en haar amendementen werden gepend. Anno 2020 zijn volgens peilingen meer dan zes op de tien Amerikanen voorstander van het holebihuwelijk. Een ruime meerderheid vindt dat abortus in de meeste gevallen toegestaan moet zijn.

De conservatieven veroveren nu misschien een morele meerderheid in het Hooggerechtshof, maar in het land vormen ze een numerieke minderheid die haar cultuuroorlogen reeds lang geleden verloor. Zelfs als het nieuwe Hooggerechtshof wetten wijzigt op gezag van de 18de-eeuwse grondwet, kan het nooit meer de klok terugdraaien, en die tikt voort in 2020.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234