Dinsdag 15/10/2019
Saskia De Coster Beeld Diego Franssens

Column

Homofobie met de beste bedoelingen: "Ik zie helemaal niet aan jou dat je lesbisch bent"

Saskia de Coster is schrijver. Haar column verschijnt wekelijks.

Noem het maar of er bestaat een dag van, voor of tegen. Zo kan je je dagen wel vullen, en dat is uiteindelijk ook de bedoeling van het leven.

Gisteren was het dag voor zelfvertrouwen. Vandaag dag tegen homofobie en transfobie. Het enige probleem met die dagen is dat ze inwisselbare klaagzangen laten horen. Iedere groep krijgt om beurt de microfoon om haar rechten op te eisen.

En dat is ook een probleem bij de aanpak van homofobie: de luidkeelse kreten, de expliciete focus op aanvaarding en op het bestrijden van de angst voor andersgeaarden. Zoiets kan stomweg een peptalksessie voor de incrowd worden.

België doet het op vlak van lgbtq-wetgeving erg goed, maar een mentaliteit pas je niet even gemakkelijk aan als een wet. Louter activistisch afdwingen waar je recht op hebt, werkt in het dagelijks leven vaak averechts.

Van het heteronormatieve compliment "ik zie helemaal niet aan jou dat je lesbisch bent", over de even goedbedoelde troost dat "lesbische relaties gewoon nooit blijven duren", tot de typische associatie van een lesbische relatie met dat spannende domein waar jongens met en zonder piemel het onder elkaar zo graag over hebben, te weten lesbische seks die uiteindelijk toch gemaakt is voor mannen, het zijn homofobe reacties die uit het leven gegrepen zijn. Mijn collega-lesbiennes zullen wel weten waarover ik het heb.

De regenboogvlag wappert ter gelegenheid van de Amsterdam Gay Pride. Beeld ANP

In alle lagen van de samenleving – hoog, laag, links, rechts, op een receptie in het paleis en in een frituur – heb ik er al mee te maken gehad, het beeld op een lesbische relatie als iets frivools, onechts en overbodigs. Meestal zonder agressie uitgesproken, veel te vaak met oprecht goede intenties, niet zelden overstromend van medelijden. En dat is de tragiek: homofobie met de beste bedoelingen, maar vanuit kromme veronderstellingen. Dat bestrijden is een taaiere en ontmoedigendere klus dan in onze inclusieve samenleving de onwetendheid aanpakken van pakweg twee kinderen die aan een vrouwenstel vragen "kunnen jullie kinderen maken?".

Wat doe je met die foute veronderstellingen?

Er zijn principes uit de literatuur waarin ik steeds meer geloof om homofobie tegen te gaan. Show don’t tell is het eerste. Ik voel niet de behoefte om bij iedere kennismaking te zeggen: "Ik ben Saskia en ik ben lesbisch." Als ik over mijn lief praat, laat ik vaak open of het een man of vrouw is. Gewoon, omdat het voor mezelf evident is dat het een vrouw is en haar geslacht zelden ter zake doet. Weerbaarheid is niet hetzelfde als een voortdurende, irrelevante outing. Ik toon liefst hoe teleurstellend gewoon mijn geaardheid is, door ze ten volle te beleven. En als ik hand in hand loop en ik krijg commentaar, dan reageer ik. Nog een heel bruikbaar principe uit de kunsten: de spiegeling, de bal terugkaatsen. Dan vraag ik aan een hetero: "Hoelang duurde jouw relatie? Wat vreet jij in bed uit met je lief?" (En het helpt mij ook tegen heterofobie.) 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234