Dinsdag 24/11/2020
Walter Zinzen.Beeld rv

ColumnWalter Zinzen

Hoera: democratische vernieuwing!

Oud-journalist Walter Zinzen overschouwt de politieke actualiteit. Hij doet dat afwisselend met journalist Alain Gerlache en oud-journalist en -politicus Siegfried Bracke. 

Het moet geleden zijn van de regering Eyskens IV (1968-1972) dat we nog eens twee ministers van Institutionele Hervormingen hebben gehad: de rechtse, Vlaamse christendemocraat Leo Tindemans en de linkse wallingant Freddy Terwagne. De fanatieke tegenstander van federalisme die Tindemans was, leverde samen met Terwagne in 1970 een staatshervorming af die de deur wagenwijd openzette voor de federalisering van ons land. 

Het is in dat verband niet alleen leuk, maar ook leerrijk om eens in de memoires van Tindemans te snuisteren en te lezen van wie en op welke manier hij die opdracht gekregen had. Ik citeer: “Omstreeks vier uur in de namiddag rinkelde de telefoon. De telefoniste vertrouwde me toe dat eerste minister Eyskens me wilde spreken. Ik hoorde het stemgeluid van de formateur, die met zijn typische intonatie de bijna sacrale woorden uitsprak: ‘Namens Zijne Majesteit de Koning vraag ik u om in mijn regering te treden’.” 

Wat een verschil met wat de huidige ministers in hun memoires zullen vertellen. Ook zij hebben zitten wachten op het verlossende telefoontje, maar dat kwam niet van de formateur maar van hun voorzitter. Die helemaal niet belde in naam van de koning, maar in naam van zijn partij. Gaston Eyskens was als aftredend premier door de koning benoemd tot formateur  en bijgevolg stelde hij zelf zijn regering samen. Met zijn voorzitter overlegde hij hooguit, maar hij ging zijn eigen gang. 

Huidig premier De Croo zal, hopelijk voor hem, wel enige inspraak gehad hebben in de benoeming van de Open Vld-ministers, maar de namen van de overige regeringsleden werden hem meegedeeld door de voorzitters van zijn coalitiepartners. Zoals dat al jaren de verderfelijke gewoonte is in ons land. 

Tindemans noemt in zijn memoires zijn duo-opdracht “een operatie voor desperado’s, Tindemans en Terwagne als een Siamese tweeling verantwoordelijk voor een verdeeld land”.

Vandaag de dag heet de Siamese tweeling Verlinden (CD&V) en Clarinval (MR). Maar er is een groot verschil met die van vroeger: beiden zijn ook bevoegd voor Democratische Vernieuwing. Wat een fantastische opdracht ! Eindelijk beseft de Wetstraat dat Bart De Wever gelijk heeft als hij zegt dat België geen democratie is. Hij formuleerde het zo in Wilfried Magazine: “Het feit dat wij bestuurd worden door partijen waar we niet eens op kunnen stemmen, waar bestaat dat?” Zeer juist, Bart! Daarin verandering brengen is al meteen een mooie opdracht voor de nieuwe Siamese tweeling.

Niet zoals De Wever het wil door België te splitsen of te confederaliseren, maar door het invoeren van een federale kieskring. Niet voor de verkiezing van vijftien Kamer-leden zoals de geestelijke vaders Philippe Van Parijs en Kris Deschouwer het ooit voorstelden, maar voor alle 150 volksvertegenwoordigers.  Tweetalige lijsten in het hele Belgische grondgebied. De lijsttrekkers worden de fractieleiders. Zij voeren na de verkiezingen de regeringsonderhandelingen. De (in)formateur wordt aangewezen door de Kamer. Hij/zij benoemt (al dan niet in naam van Zijne Majesteit) de ministers. Het regeerakkoord wordt eerst in het parlement ter goedkeuring voorgelegd. De parlementsleden stemmen volgens hun overtuiging, niet op instructie van hun partij. Pas nadien komen eventueel de partijcongressen aan het woord, waar hoofdzakelijk lieden zonder enig democratisch mandaat het voor het zeggen hebben. De ministers leggen een zwaar examen af in het parlement. Worden ze te licht bevonden dan worden ze naar huis gestuurd. Aan het eind van de rit komt de Belgische burger aan het woord: in Ost-Belgien, in Wallonië, in Brussel, in Vlaanderen. Eens zien of er dan geen Belgische demos is, zoals De Wever beweert. 

Een bijkomende opdracht voor de nieuwe Siamese tweeling is het vereenvoudigen van de huidige staatsstructuren. Als de coronachaos iets duidelijk maakt, is het dat de federale regering het laatste woord moet hebben. Nu onderhandelt ze met de deelstaten op voet van gelijkheid. Een absurditeit. Voorts moeten de gemeenschappen worden afgeschaft en hun bevoegdheden overgedragen aan de gewesten. Brussel moet een echt stadsgewest worden. De negentien gemeenten krijgen één gemeenschappelijk bestuur, tevens gewestregering.  Geen negentien burgemeesters meer, maar één enkele, die we minister-president noemen. Weg met de gemeenschapscommissies. Een eenvoudige, heldere, voor iedereen begrijpbare structuur. 

Het wordt een desperado-opdracht. Zoveel is zeker. Maar zei mevrouw Verlinden niet dat ze de mensen in ons land het vertrouwen in de politiek wil terug geven? Stel dat ze daarin, samen met haar Siamese broer Clarinval slaagt, zou u, goede lezer, geloven nog steeds in België te wonen?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234